MHA - İstanbul Rumeli Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Hatice Pınar Kural Enç, Ramazan ayında yaşanan kilo artışlarının arkasında sanılanın aksine "irade zayıflığı" değil, vücudun biyolojik saatinin ve metabolik ritminin sarsılmasının yattığını belirtti. Enç'e göre, sahur ve iftarın doğru planlanması durumunda bu kutsal ay, bir kilo verme avantajına dönüştürülebilir.
Ramazan'daki uzun süreli açlığın vücudu bir adaptasyon sürecine soktuğunu ifade eden Enç, güncel bilimsel çalışmaların "zaman kısıtlı beslenme" modellerinin metabolik esnekliği artırdığını gösterdiğini vurguladı. Ancak buradaki kritik nokta aç kalınan süre değil, iftar ve sahurda vücuda gönderilen besin sinyallerinin kalitesi.
Dr. Enç, iftar sofralarına dair şu önemli uyarılarda bulundu:
Hormonal Yanıt: Kan şekerini hızla yükselten ağır ve şekerli gıdalarla yapılan açılışlar, yağ depolanmasını tetikleyen hormonal tepkilere yol açar.
15 Dakika Kuralı: Beyne doyma sinyalinin ulaşması yaklaşık 20 dakika sürer. Bu yüzden iftar bir "yükleme" değil, su, hurma veya çorba gibi hafif seçeneklerle metabolizmayı uyandıran bir "geçiş öğünü" olmalıdır.
Yavaş Tüketim: Hızlı yemek yemek, tokluk hissi oluşmadan gereğinden fazla kalori alınmasına neden olur.
Sahuru atlamanın akşam saatlerinde kontrolsüz bir açlığa yol açtığını belirten Enç, sahurun kilo kontrolündeki anahtar rolüne dikkat çekti. Protein ve lif bakımından zengin bir sahurun, gün boyu kan şekerini dengeleyerek iftarda porsiyon kontrolü sağladığını ifade etti.
Kilo alımının asıl suçlusunun iftar sonrası geç saatlere kadar devam eden kontrolsüz atıştırmalar olduğunu dile getiren Enç; paketli gıdalar, asitli içecekler ve ağır tatlılar yerine, porsiyonu dengelenmiş hafif alternatiflerin tercih edilmesi gerektiğini kaydetti.
Beslenmenin sadece "ne yendiği" ile sınırlı olmadığını hatırlatan Dr. Hatice Pınar Kural Enç, süreci şu tavsiyelerle tamamladı:
Uyku Düzeni: Yetersiz uyku iştah hormonlarını bozar, bu yüzden dinlenme sürelerine dikkat edilmeli.
Hafif Aktivite: İftardan sonra yapılacak kısa yürüyüşler, vücudun şekeri kullanmasını kolaylaştırarak yağ depolanmasını önler.
Sıvı Desteği: Gün boyu kaybedilen sıvının iftar ile sahur arasında mutlaka yerine konması gerekir.