Vergide Yapay Zeka Dönemi Başlıyor

Yıl sonu yaklaşırken, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) yapay zeka destekli denetim mekanizmasını devreye alması, Türkiye genelindeki şirketler için yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor. Yeminli Mali Müşavir Münür Şahin, kayıt dışılığı en aza indirme ve vergi adaletini sağlama hedefiyle genişleyen bu denetimlerin, mükellefleri yakından etkilediği konusunda kritik uyarılarda bulundu.
Odağımız Artık Daha Geniş
Vergi incelemeleri artık sadece beyan edilen gelir ve giderlerle sınırlı kalmıyor. GİB, şirketlerin finansal hareketlerini bütünsel olarak mercek altına alıyor. Yapay zeka, özellikle şu gibi kritik başlıkları analiz ederek eksik veya hatalı beyanları saniyeler içinde tespit ediyor:

Ortakların işletmeden çektiği paralar ve sermayenin üç katını aşan ortak borçları. 

Kasa mevcudunda görünen ancak gerçekte olmayan tutarlar.

Kar dağıtım kayıtları ve ücretlerin doğru beyan edilip edilmediği.

Gayrimenkul alım-satım işlemleri, tapu harçları ve müteahhitlik sözleşmeleri.

Şahin'e göre, geçmiş yıllarda hata veya kasıt sonucu yapılan eksik beyanların ortaya çıkması, tespit edilen yüksek matrah farkları ile devletin vergi kaybının büyüklüğünü gözler önüne seriyor.
Kurumsallaşma Şart, Danışma Sürekli
Münür Şahin, yeni dönemde şirketlerin, ortakların ve mali müşavirlerin çok daha yakın iş birliği içinde olması gerektiğini vurguluyor. Geçmişteki "sadece vergi ödeme öncesi danışma" dönemi geride kaldı. Artık geçici vergi dönemlerinde bile mali tabloların detaylı gözden geçirilmesi şart.

Şahin, şirketlerin ayrı bir tüzel kişilik olduğunu kabul ederek kurumsallaşmanın zorunluluk haline geldiğine dikkat çekiyor: “Yapılacak her işlemde vergi ve ticaret kanunlarına göre hareket edilmeli. Bu adım, şirketlerin mali yapılarının sağlıklı şekilde ölçülmesi için şarttır.”
Elektronik Denetimlerde Hız Artıyor
GİB'in yeni stratejisiyle elektronik denetimler yoğunlaşacak. Şahin, "Kırmızı ışıkta nasıl geçmiyorsak, alışverişlerde de fiş ve faturanın doğru düzenlenmesi gerekiyor. Kazançların doğru beyan edilmesi şart," hatırlatmasını yaparak, devlete karşı yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesinin gelir dağılımında adaletin temel şartı olduğunu belirtti.

Uzun vadede bu dönüşümün hem devlete hem vatandaşa kazandıracağını söyleyen Şahin, "Kurallara uyan kazanacak," diyerek, doğru beyan sağlandığında emeklilerin ve çalışanların ücretlerinin artacağı, gelir dağılımında adaletin mümkün olacağı öngörüsünü paylaştı. Yeni sistemde her işletme, şeffaf ve kurallara uygun çalışmak zorunda.