Sedye almadan önce sedyenin hangi durum için kullanacağı tespit edilmelidir. Alınan sedyenin tercih edilen kullanım koşuluna özellikleri itibari ile uyumlu olması, sorun çıkarmaması gerekmektedir. Ürünün her ne kadar kullanışlı olması önemli ise de fiziksel koşulları itibari ile sağlam olması da bir o kadar önemlidir. Ürünü alırken dayanıklı, kaliteli malzemeden üretilmiş mi buna dikkat etmeliyiz.

Deremedikal.com’dan Yönetici Fatih Sercan Dere, konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.

Sedyenin taşıma kapasitesi hangi koşullarda kullanacak isek bizim için önemli olmalıdır. Kullanım şekline göre hasta taşımaya elverişli, pratik, portatif, hafif olması da tercih seçeneklerinde biridir. Sedye alımında materyallerin temiz, hijyenik insan sağlığına zararı bulunmayan maddeden üretilmiş olmasına dikkat edilmelidir. Sedye alımında uzun süre kullanım sağlanabilecek özellikte ürün tercih edilmelidir. Ürünlerin bizim tercih ve isteklerimize uyup uymadığının kontrolü yapılmalı, ürünün kullanma kılavuzu okunmalı, ölçüleri ve teknik bilgileri mutlaka kontrol edilmelidir.

Sedyeleri daha temiz ve uzun ömürlü kullanmak için sedye örtüsü ile örtülmüş olup olmadığına dikkat edilmelidir. Kullanıma uygun sedye temin edildikten sonra sedyenin temiz olarak kullanılabilmesi, hastada enfeksiyona yol açmaması için sedye örtüsü de satın alınmalıdır. Alınacak sedye örtüsünün anti alerjik olarak üretilmiş olan tek kullanımlık sedye örtüsü olup olmadığına dikkat edilmelidir. Tek kullanımlık kumaştan üretilen lastikli çarşaftan farkı bulunmayan lastikli sedye örtüsü de tercihlerden biri olabilir. Evde özel olarak bir hasta için kullanılması gereken sedye lazım ise,  tercih edilecek sedyenin hastanın yaşı, kilosu ve boyuna uygun olmasında dikkat edilmelidir.

Sedye eğitimliler tarafından kullanılmalı

Sedye, yaralının ya da hastanın güvenli bir şekilde taşınması veya muayene edilmesi için kullanılan medikal malzemelerden biridir. Hareket etmesi sakıncalı, ağır yaralı yada travma geçirmiş acil hastalar, sedyeler vasıtasıyla nakil edilmekte ve taşınmaktadır. Ambulans, hasta nakil uçağı veya ambulans helikopterde, hastayı taşımak için sedye bulundurulmaktadır. Hastane, özel klinik veya yaşlı bakım evleri gibi kurumlarda muayene sedyesinin kullanıldığı alanlar arasında yer almaktadır.

Tekerlekli sedyeler de dâhil tüm sedye türleri, konusunda uzman eğitimli kişiler tarafından kullanılmalı ve hasta bu kişiler tarafından taşınmalıdır. Taşıma esnasında hastayı sedyeye sabitleyen bağlama aparatı mutlaka takılmalı, hasta hareket ettirilmeden güvenli bir şekilde taşınmalıdır. Ayrıca zorlu doğa koşullarında kaza geçirmiş yaralının güvenli bir şekilde sarsılmadan ambulansa getirilmesi de sedye sayesinde olmaktadır. Her durumda ve her koşulda acil tıp teknisyenlerinin işini kolaylaştıran medikal ürünlerin başında gelmektedir. Evde bakım ihtiyacı olan yatalak, engelli ya da bakıma muhtaç ağır hastaların tedavisi içinde sedyeler sıklıkla kullanılmaktadır. 

Sedyenin çeşidi kullanım amacına göre değişiyor

Sedye çeşitleri sedyenin kullanım amacına göre farklılık göstermektedir. Sedyeler ihtiyaca göre farklı özelliklerde tasarlanmaktadır. Farklı tasarımda, özellikte sedyeleri piyasalarda bulmak mümkündür.  Sedye çeşitleri arasında ilk akla gelen genellikle ambulanslarda görülen katlanabilir sedye, taşıma ve hareket kolaylığı sayesinde sağlık görevlilerinin hastayı daha kolay taşıma imkânı sunmaktadır. Böylece hasta güvenli bir şekilde hastaneye ulaştırılacaktır.

Kombinasyon sedye, yaralının farklı şekilde taşınabilmesine olanak sağlayan sedye türüdür. Bu sedye sayesinde hasta yatar konumda iken kaldırmadan düz konuma getirebilmektedir. Ambulans sedyesinin giremeyeceği dar alanlarda kullanılabildiği gibi merdivenlerden inerken de kullanılabilme imkânı bulunmaktadır. Kombinasyon sedye, merdiven sandalye, tekerlekli sandalye görevi görebildiği gibi düz bir şekil alarak da hastayı kolayca taşıma olanağı sunmaktadır.

Kaşık sedye, kaza sonrasında yaralının hareket ettirilmeden taşınmasını sağlar ve ortadan ikiye ayrılabilir şekilde tasarlanmış, fonksiyonlu kullanım imkanı olan bir çeşittir. Hasta bu özellik sayesinde yerinden oynatmadan bulunduğu yerden alınır ambulansa veya hasta nakil taşıtına konularak sevk işlemi gerçekleştirilir. Ayrıca kaşık sedye, kilitlenebilir özellikte tasarlanmıştır, bu özelliği sayesinde yaralı sedyeye sabitlenir ve daha güvenli şekilde nakil işlemi gerçekleşir. Ek olarak taşınabilir sedye omurga yaralanmalarında da kullanım kolaylığı nedeni ile sıklıkla tercih edilmektedir.

Portatif sedye katlanabilir özelliği sayesinde kullanım kolaylığı sağlar ve oldukça pratiktir. Dört adet ayağı mevcuttur. İki kişi kolaylıkla sedyeyi taşıyabilmektedir. Ev ve işyerlerinde rahatlıkla saklanabilir ve acil durumlarda kullanılabilir. Katlanabilir çanta tipi sedye cilt bakımı, masaj, dövme gibi kişisel bakım işlemi yapılırken bakım uygulanacak kişinin yatması için kullanılmaktadır. Sedye yatak görevini üstlenmektedir. Vakumlu sedye hastanın içerisine dikkatli bir şekilde yatırıldığı, emniyet kemerinin takıldığı ve sedye içindeki havanın pompa vasıtasıyla vakumlandığı sedye çeşididir. Esneme özelliği sayesinde dar alanlarda kullanım kolaylığı sağlamaktadır.

Omurga tahtası ise kaza sonrasında hastanın daha fazla zarar görmesini, omurga zedelenmesini önlemek için hasta hareketini engelleyen taşıma aracıdır.          

Sedyelerin ölçüsü

Sedye tasarım itibariyle hastanın rahat etmesi güvenli ve kolay taşınması amaçlanarak üretilmiş bir üründür. Sedyeler yaralıların bulunduğu koşul ve ortama göre çeşitlilik göstermektedir. Farklı özelliklerde üretilen sedyeler kullanıldığı alana göre belirli standart ölçülerinde üretilmektedir. Sedye ölçüleri hasta müdahale ve taşıma sedyesi için yatma bölümünün eninin 62 cm, boyunun ise 198 cm olması gerekmektedir. Sedyenin dıştan dışa boyunun en uzun 222 cm, eninin ise dıştan dışa 76 cm olması gerekmektedir. Sedye yüksekliğinin 84 cm ile 62 cm arasında ayarlanabilir özellikte olması gerekmektedir. Sedyenin baş kısmı ise en fazla 70 derece kalkabilecek şekilde olmalı ve elle bu yükseklik kolay bir şekilde ayarlanabilmelidir.

Sedye yükseklik ayarı için kullanılan kolu röntgen cihazına uyumlu olmalıdır. Sedyenin indirme kaldırma hareketi pistonlu olmalıdır. Ambulans için tasarlanan sedyeler kullanıldığı aracın teknik özellikleri de dikkate alınarak farklı ölçülerde tasarlanmıştır. Ambulans içindeki ana sedyenin genişliği en az 50 cm, uzunluğu ise en az 175 cm olmalıdır. Sedyenin en az 160 kg hasta taşıma kapasitesinde olması gerekmektedir. Taşınabilir portatif sedyelerin boyu 220, eni 60 cm, yüksekliği ise 22 cm olmalıdır. Yaklaşık 150 kg ağırlık taşıma kapasitesi bulunmaktadır. Portatif sedyelerin kendi ağırlığının da çok olmaması gerekmektedir.

Kombinasyon sedye yüksekliği 12 cm, genişliği 50 cm, uzunluğu ise 190 cm olarak üretilmektedir. Sedye katlandığında yüksekliği 99 cm iken, iskemle pozisyonunda ise yüksekliği 137 cm dir. Taşıma kapasitesi 160 kg, kendi ağırlığı ise 8 kg civarındadır. Hidrolikli sedyenin tam olarak yatak şeklinde açıldığında uzunluğu 211 cm dir. Eni 80 cm, boyu minimum 61 maksimum 91 cm dir. Maksimum ağırlık taşıma kapasitesi ise yaklaşık 250 kg dır.  Bir diğer sedye çeşidi olan merdiven sedyenin genişliği 50 cm, uzunluğu 210 cm dir. Bu sedyede 4 adet tekerlek, 2 adet emniyet kemeri bulunması gerekmektedir. Yaklaşık taşıma kapasitesi  ise 160 kg dır. Hasta muayene sedyelerinde ise ölçüler genişlik 70 cm, boy 180 cm, ağırlık ise 200 kg şeklindedir.