Mersin Narenciyesinde Rekor Beklentisi: İhracat Sezonu Zirvede, Üretici Maliyet Krizinde

Türkiye narenciye ihracatının kalbi Mersin'de, Aralık yoğunluğu yaşanıyor. Limon ve mandalina sevkiyatları zirve yaparken, yüksek girdi maliyetleri nedeniyle üreticinin eline geçen düşük fiyatlar, sektörün en önemli gündem maddesi olmaya devam ediyor.

Mersin, sadece lojistik ve sanayi projeleriyle değil, aynı zamanda Türkiye'nin gıda ve tarım ihracatında lokomotif rolü üstlenen narenciye üretimiyle de öne çıkmaktadır. 08-09 Aralık 2025 tarihleri, Mersin ve çevresi için narenciye hasat ve ihracatının en yoğun yaşandığı dönemi işaret etmektedir. Bu tarihlerde, ürünlerin tarladan depolama ve paketleme tesislerine, oradan da Mersin Uluslararası Limanı (MIP) aracılığıyla dünya pazarlarına ulaşması için adeta bir zamanla yarış başlamıştır.

İhracat Piyasalarında Talep Yüksek: Rusya ve AB Rotası Yoğun

Bu yılki narenciye sezonu, özellikle limon ve popüler bir çeşit olan mandarin (özellikle satsuma ve klemantin) talebinde dış pazarlarda ciddi bir artış beklentisiyle başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı verileri, yılsonu itibarıyla narenciye ihracatında bir önceki yıla göre miktar bazında rekor kırılabileceğini gösteriyor.

Aralık ayında en kritik pazarlar olan Rusya Federasyonu ve Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapılan sevkiyatlar, soğuk hava depolarında neredeyse hiç bekletilmeden hızla gerçekleştiriliyor. İhracatçılar Birliği temsilcileri, artan küresel talep ve kış aylarında bağışıklık sistemini destekleyici ürünlere olan ilginin, ihracat rakamlarını yukarı taşıdığını ifade ediyor. Özellikle Akdeniz çanağındaki rakiplerin yaşadığı bazı lojistik ve rekolte sorunları, Türkiye narenciyesine olan ilgiyi daha da artırmış durumda.

Üretici Cephesinde Hayal Kırıklığı: Yüksek Girdi, Düşük Kar

İhracat rakamlarındaki bu olumlu tabloya karşın, narenciye üreticileri büyük bir maliyet baskısı altında ezilmektedir. Sezonun zirve yaptığı bu günlerde Mersin'in tarım merkezlerinde düzenlenen toplantılarda ve komisyoncu pazarlarında en çok konuşulan konu, yüksek girdi maliyetleri ile ürün satış fiyatları arasındaki makasın açılmasıdır.

Gübre ve İlaç Maliyetleri: Dünya emtia fiyatlarındaki artışa paralel olarak yükselen gübre, mazot ve tarım ilacı fiyatları, üreticinin dönüm başına maliyetini katlamıştır.

İşçilik Giderleri: Hasat dönemi yoğunluğunda yevmiye ücretlerindeki artışlar da maliyet kalemini yukarı çekmektedir.

Komisyoncu Analizi: Yaş sebze ve meyve komisyoncuları, ihracat fiyatlarının döviz bazında iyi olmasına rağmen, üreticinin ürünü erken satmak zorunda kalması ve yüksek maliyetler nedeniyle elde ettiği net gelirin, beklenen refah seviyesinin altında kaldığını belirtiyor.

Üretici temsilcileri, hükümetten özellikle mazot ve gübrede doğrudan desteklerin artırılması ve lisanslı depoculuğun yaygınlaştırılarak ürünlerini daha iyi fiyat yakalayana kadar saklama imkanlarının genişletilmesi talebini bir kez daha dile getirdi.

MIP Kapasitesi Test Ediliyor: Lojistik Kritik Öneme Sahip

İhracatın artan hacmi, Mersin Uluslararası Limanı'nın (MIP) lojistik kapasitesini de zorlamaktadır. Narenciye gibi hızlı hareket etmesi gereken ürünlerin limanda bekleme süresinin kısaltılması, ürün kalitesinin korunması ve ihracatçı rekabetçiliği açısından hayati önem taşımaktadır. Liman yetkilileri, Aralık yoğunluğuna özel ek mesai ve hızlı yükleme/boşaltma operasyonları ile süreci yönetmeye çalıştıklarını açıkladı. Ancak bu yoğunluk, limanın genişleme projesinin ne kadar acil bir ihtiyaç olduğunu da somut bir şekilde gözler önüne sermektedir.

Mersin narenciyesi, hem ülke ekonomisine sağladığı döviz girdisi hem de binlerce ailenin geçim kaynağı olması açısından kritik bir sektör olmaya devam ediyor. İhracat rekorları kırılırken, üreticinin yüzünü güldürecek adil bir fiyat dengesinin kurulması, 2026 sezonu öncesi çözülmesi gereken en önemli sorun olarak Mersin'in gündeminde yerini koruyor.