Kozak: ‘ İthalata Giren Büyük Marketler Yerli Muza Büyük Darbe Vuruyor'

Mithat ÜNAL/ (ÖZEL HABER)-Anamur muzunun her yönü  ile yakın takipçisi Ziraat Yüksek Mühendisi Bünyamin Kozak,  Büyük Marketlerin yerli muzu raflarına koymak istemediklerini söyledi. Sözlerine “Muzda  sıkıntılar çok.” Diyerek başlayan  Bu sıkıntılar 5-6 aydır devam ediyor.  Türkiye de   bir milyon ton muz tüketiliyor.  Bunun 800 bin tonunu iç piyasada biz üretiyoruz, 200 bin tonu da dışarıdan geliyor.  İç piyasada ürettiğimiz 800 bin ton muzun 500 bin tonu marketlerde satılıyordu. Ama bazı marketlerin kendileri de ithalata başladı. Bu nedenle iç piyasada ithal muz satma eğilimi de arttı.  Yerli, muzu satmak istemiyorlar nerdeyse.  Bazıları yerli muzun bir miktarını kerhen rafta bulunduruyor.  Bazıları da yerli muza ithal muzdan daha yüksek fiy

at koyarak neredeyse alınmasını engelliyor.  Yani biz ürettiğimiz muzun 500 bin tonunu eğer marketlere satmayı başaramazsak bu 500 bin tonu nerede satacağız, tablada pazarda.  Tablada pazarda zaten 300 bin tonu satılıyor.  Bunun iki katından daha fazlasını daha tablaya pazara yükletirsek piyasa çöker.” Dedi.  Türkiye'nin gözde tarım ürünlerinden biri olan Anamur muzu, büyük zincir marketlerin ithal muz lehine sergilediği tutum yüzünden ciddi bir krizle karşı karşıya. Ziraat Yüksek Mühendisi Bünyamin Kozak'ın çarpıcı açıklamaları, yaklaşık altı aydır derinleşen bu sıkıntının yerel üretimin geleceğini tehlikeye attığını ortaya koyuyor. Kozak, "Muzda sıkıntılar çok," diyerek başladığı sözlerinde, marketlerin yerli muzu raflarına koymama eğiliminin bir 'büyük darbe' anlamına geldiğini vurguluyor.
Haberin Analizi…
 800 Bin Tonluk Yerli Üretim Tehlikede: Marketlerin Gizli İthalat Tuzağı
Türkiye, yıllık yaklaşık bir milyon ton muz tüketimi ile önemli bir pazara sahip. Bu tüketimin yaklaşık 800 bin tonu gururla iç piyasada, başta Anamur olmak üzere yerli üreticiler tarafından karşılanıyor. Sadece 200 bin tonluk kısım ise ithalat yoluyla ülkeye giriyor. Ancak son dönemde bu denge, büyük market zincirlerinin adeta yerli ürüne sırt çevirmesiyle bozulmaya başladı.  
Ziraat Yüksek Mühendisi Bünyamin Kozak'ın belirttiğine göre, iç piyasada üretilen 800 bin ton muzun yaklaşık 500 bin tonu geleneksel olarak bu büyük market zincirlerinin raflarında satılıyordu. Ancak marketlerin bizzat kendilerinin de ithalatçı pozisyonuna geçmesiyle birlikte, ithal muz satma eğilimi hızla yükseldi. Bu durum, yerli üreticinin en büyük satış kanalının tıkanması anlamına geliyor. 
Kozak, marketlerin uyguladığı stratejinin yerli muzu piyasadan silme amacı taşıdığını ima ediyor: "Yerli muzu satmak istemiyorlar neredeyse. Bazıları yerli muzun bir miktarını kerhen rafta bulunduruyor. Bazıları da yerli muza ithal muzdan daha yüksek fiyat koyarak neredeyse alınmasını engelliyor." Bu fiyat politikası, tüketicinin yerli üründen uzaklaşmasına neden olarak, piyasa dinamiklerini kasıtlı olarak bozuyor.
500 Bin Tonluk Fazla Arz Felaketi Kapıda: Piyasada Çöküş Riski
Yerli üretimin karşı karşıya olduğu en büyük risk, marketlere satılamayan 500 bin tonluk devasa muz stoğunun nereye yönlendirileceği sorunu. Kozak, mevcut durumda 800 bin tonluk üretimin yalnızca 300 bin tonunun geleneksel olarak pazar tezgahlarında ve küçük işletmelerde satılabildiğini hatırlatıyor.
Kozak; "Eğer biz ürettiğimiz muzun 500 bin tonunu marketlere satmayı başaramazsak bu 500 bin tonu nerede satacağız? Tablada, pazarda, Tablada pazarda zaten 300 bin tonu satılıyor. Bunun iki katından daha fazlasını daha tablaya pazara yükletirsek piyasa çöker. Bu durum gerçekleşirse, arz fazlalığı nedeniyle muz fiyatları dibe vuracak, girdi maliyetleri zaten yüksek olan yerli üretici büyük zarara uğrayacak ve binlerce çiftçi geçim kaynağını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalacak. Yerel ekonominin bel kemiği olan muz üretimi, sadece birkaç büyük zincirin kâr odaklı ithalat politikası yüzünden derin bir bunalıma sürüklenebilir.” Dedi.
Yerli Ürünü Koruma Adımları Nerede?
Ziraat Yüksek Mühendisi Kozak, hükümete ve ilgili bakanlıklara acil eylem çağrısında bulunuyor. Yerli üretimi teşvik etmek ve korumak, sadece tarımsal sürdürülebilirlik açısından değil, aynı zamanda yerel istihdam ve ulusal ekonomik denge için de hayati önem taşıyor. Büyük zincir marketlerin yerli muzu raf fiyatıyla baskılama ve kasıtlı olarak ithalata yönelme stratejilerinin önüne geçilmesi için denetimlerin artırılması gerekiyor. Aksi takdirde, Türkiye'nin kendine yetebilen nadir ürünlerinden biri olan muzda dahi dışa bağımlılık riski ortaya çıkacak.