• BIST 100

    11288,05%-0,71
  • DOLAR

    41,10% 0,23
  • EURO

    47,98% -0,04
  • GRAM ALTIN

    4562,43% 1,19
  • Ç. ALTIN

    7244,37% 0,74

DNA; sudan, nefesten ya da ayak izinden toplanabilir mi?

Prof. Dr. Ulucan, DNA ile bireylerin veya toplumların izlenmesi endişesine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Ulucan, gelişmenin güzel ancak hangi amaçla kullanılacağının önemli olduğunu söyledi.

GÜNCEL 10.07.2023 13:57:15 603
DNA; sudan, nefesten ya da ayak izinden toplanabilir mi?
Haberi Sesli Oku

ABD’de bilim insanlarının, DNA örneklerinin yıkanılan sudan, havaya karışan nefesten veya kumsaldaki ayak izinden bile toplanabilmesini konu alan buluşunu değerlendiren Genetik Uzmanı Prof. Dr. Korkut Ulucan, gelişmenin güzel ancak hangi amaçla kullanılacağının önemli olduğunu söyledi. Ulucan, havadan toplanan DNA’lardan istenilen düzeyde sağlıklı sonuçlar elde edilebilmesi için toplanan örnekte belli bir düzeyin üzerinde DNA olması gerektiğini kaydetti. Prof. Dr. Ulucan, DNA ile bireylerin veya toplumların izlenmesi endişesine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.  

ABD’de bilim insanlarının yaptığı araştırma; bir insanın DNA'sına ait bilgilerin artık, sahilde bırakılan ayak izlerinden, bir odada solunan havadan veya okyanusta yüzerken bırakılan tükürük benzeri atıklardan tespit edilebileceğini ortaya koyan bir buluşa imza attı.

Üsküdar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nden Prof. Dr. Korkut Ulucan, Florida Üniversitesinden bir grup araştırmacının yürüttüğü ve Nature Ecology & Evolution isimli bilimsel dergide sonuçları yayımlanan araştırmayı ve sonuçlarını değerlendirdi. 

“DNA toplanabilmesi için doku gerekli”

Yapılan yeni bir keşfe göre, DNA örneklerinin yıkanılan sudan, havaya karışan nefesten veya kumsaldaki ayak izinden toplanabileceği çalışmalarını değerlendiren Prof. Dr. Korkut Ulucan, “Güzel bir gelişme tabi ama hangi amaçla kullanılacağına bağlı.” dedi.

DNA örneklerinin hücrenin olduğu tüm dokulardan elde edilebileceğini hatırlatan Ulucan, “Bazı hücrelerde DNA olmuyor veya istediğimiz kalitede olamayabiliyor. Mesela saç teli, kökündeki hücre olacak. Saç telinin ucundan bir örnek bizim işimize yaramıyor. Tükürük içinde ağız içi epitel hücrelerimiz var. Kan zaten birçok hücre barındıran bir doku. Mesela ben bir yudum su içtim, benim epitel hücrelerim bardağa yapıştı. Buradan o örnekleri toplayıp benim DNA’ma erişebilirsiniz. Yeter ki bir doku olsun… O dokudan DNA izole edilerek toplama işlemi gerçekleştirilebilir.” diye konuştu.

“Hücrelerimiz bulunduğumuz ortamda havada dolaşıyor”

Verilen nefesten kimlik tayini üzerine 2007-2008 yıllarında çalışmalar yapıldığına değinen Ulucan, “O zamanki teknoloji çok daha pahalı ve özel işlemler için bunu mümkün kılıyordu. Bulunduğumuz ortamda bizim hücrelerimiz var, tükürükte bulunan hücreler. Covid zamanında da bunu çok tartıştık. Hücrelerimiz havada dolaşıyor. Buraya vakumlu bir hava filtresi sistemi getirsek bu hücreler çok rahat toplanıp analiz edilebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

“Bir zamanlar kanda DNA olup olmadığı tartışılırdı”

90’lı yılların sonunda ‘İnsan kanında DNA var mı?’ sorusunun tartışıldığını dile getiren Ulucan, “Şu anda kandaki DNA sayesinde hamilelerden kromozom analizi veya çocuktaki olası hastalıklarla ilgili bilgiyi toplayabiliyoruz. Belki bir süre sonra amniyosentez sentez, kordo sentez gibi metotlar tarihe karışacak. Aynı şekilde ‘nefesten kimlik tayini’ dendiğinde ‘Allah Allah, acaba DNA’lar mı uçuşuyor havada?’ diye düşünürdük. Artık ‘Havada DNA olur mu?’ diye iddialı konuşamıyorum. Çünkü ‘kanda olur mu’ derdik karşımıza geldi. Ama tabi büyük DNA’lar değil belki minik DNA fragmanları olabilir.” diye konuştu.

“Toplanan örnekte belli bir düzeyin üzerinde DNA olması gerekli”

Havadan toplanan DNA’lardan istenilen düzeyde sağlıklı sonuçlar elde edilemeyebileceğini kaydeden Prof. Dr. Korkut Ulucan, “Bu çok tartışılacak bir nokta. Mesela kumsaldaki ayak izinden DNA toplama konusu var. Ancak orada sadece insanın değil birçok canlının DNA’sı, belki virüs, bakteri gibi organizmalar da olacak. Onları iyi ayrıştıran metotlar var şu anda. Ama sağlıklı sonuç elde edebilmek için belli bir düzeyin üzerinde o DNA’nın olması lazım.” dedi.

Gerekli aletin bulunması halinde DNA’ların havadan toplanmasının mümkün olabileceğini de sözlerine ekleyen Ulucan, “Zaten ondan sonrası bizim de laboratuvarda yaptığımız biyolojik, moleküler yöntemler. Hücrelerden veya toplanan preparattan belli metotlarla hücreler bir şekilde parçalanıp içindeki DNA elde edilebiliyor, her yerde yapılan rutin şeyler.” ifadelerini kullandı.

“DNA sayesinde genetik bir hastalığın etkisini azaltabilir ya da öteleyebiliriz”

DNA’nın neden önemli olduğuna açıklık getiren Ulucan, “Bazı hastalıkların temel nedeni DNA’dır. Bizler bunu genetik klinikte çok kullanıyoruz. Hekimler, bulgularını desteklemek amacıyla bizlere örneklerini gönderiyorlar. Biz de yaptığımız analizlerin sonucunu kendilerine iletiyoruz. Birçok DNA verisi klinik verileri destekler. Bazen de genetik yatkınlıklarla ilgili çok önemli bilgiler veriyor.” dedi.

DNA’nın genetik hastalıkların belirlenip bunların önlenmesinde etkili olduğunu vurgulayan Ulucan, sözlerine şöyle devam etti:

“Bir hastalık eğer genlerle kalıtılıyorsa o hastalık er ya da geç gelebilir. Ancak biz bunun etkisini azaltabilir, belki de normal hayat süresinde karşımıza çıkmayacak şekilde öteleyebiliriz. Yeter ki önlemini alalım.  Mesela ben kendimle ilgili bütün analizlerimi yapıyorum. Birçok hastalığın temelinde erken tanı tahmin ettiğiniz üzere çok önemli.” 

“Spekülatif durumlara bakarsak bilimde bir arpa boyu yol alamayız”

Keşfedilen yeni DNA toplama yöntemiyle mahremiyet ihlalleri, konum izleme, veri toplama, bireylerin veya toplumların genetik takibi gibi konuların tartışmaya açıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Korkut Ulucan, “Bir hedefe giderken mutlaka bunun yanında sıkıntı çıkarabilecek durumlar vardır. Bir işe kalkışıldığında avantajlar ve dezavantajlar yazılır.  Avantaj kısmı yüksekse bazı dezavantajlar göz önüne alınıp en azından ‘biz bekliyorduk, böyle geçiştireceğiz’ denebilir. Bu konu da böyle bir konu. Çünkü net bilgi yok hala bizde de. Metabolizma hakkında çok az bir bilgiye sahibiz. Eskiden ‘tamam genleri çözdük’ diyorduk şimdi de epigenetik diye bir şey çıktı. İnsanın içinde bulunduğu durumlara göre genlerin çalışma hızının değişebildiğini gördük. Aynı gen varyasyonunu taşıyan iki kişide o genin neden olduğu durum bozukluğu farklı zamanlarda ortaya çıkabiliyor. Aynı gen varyasyonu var ama kişilerin yaşam tarzları farklı. İşte epigenetik bunları araştırıyor. O yüzden de evet, bu bilgiler çok önemli. Bunun yanında tabi ki de spekülatif şeyler olacak ama biz bu spekülatif durumlara bakarsak bilimde bir arpa boyu yol alamayız.” dedi. 

DNA ile bireylerin veya toplumların izlenmesi endişesine teknolojiyi örnek gösteren Ulucan sözlerini şöyle tamamladı:

“Şu anda bilgisayar, cep telefonu ve internet sayesinde zaten beni izliyorlar nereye gittiğimi biliyorlar, DNA’ma gerek yok. Ama benim genetik yapımla ilgili bana karşı bir şey çıkabilir mi? Bu her zaman olabilir. Sadece genetik yapıyla değil, artık yapay zeka öyle bir noktaya geldi ki isteyen birçok veriyi elde edebiliyor. DNA’ya o aşamada gerek yok ama tabi DNA en net bilgiyi verecek. Bu çok büyük bir atılım ve çok büyük bir proje.” ifadelerini kullandı.

Husi Başbakanı İsrail Saldırısında Öldü

İran’da İdam Cezaları Tırmanıyor

Anamur’da 30 Ağustos Zafer Bayramı Coşkkulu Kutlandı

Şahinden Kimlik Kartı Değişimi İçin Son Çağrı

Kaymakam Duru'dan Zafer Bayramı Mesajı

Başkan Denizden, 30 Ağustos Zafer Bayramı Nesajı

Son Dakika Otel Rezervasyonu Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Futbol Ayakkabısı ile Krampon Arasındaki Farklar Nelerdir?

Doktor Yalçın ve Ailesinden Örnek Çevre Duyarlılığı

En Son Haberler - Turkinform.com.tr

Eleman İlanları ile Doğru İşe Doğru Kişi

Fotoğraftaki O Masumiyet:Bir Meleğin Anneye Bakış Anı

Dereköy’ün Koca Çınarı Vefat Etti

MHA - Mersin’in Mut ilçesinde düzenlenen operasyonda 15 bin 800 boş makaron, 3.480 doldurulmuş makaron ve 30 kg tütün ele geçirildi, 2 şüpheli yakalandı.

Jandarmadan Uyuşturucuya Büyük Darbe

Bozyazı Tarımı için Genel Sayım Devam Ediyor

Türkiye’nin İncilerinden Mersin 13 İlçesiyle Yükseliyor

Kızılay Anamur Şube Başkanı Sakine Kuz ve Heyetinden Bozyazı Kaymakamı Topsakaloğlu ve Milli Eğitim Müdürü Karaltı'ya Anlamlı Ziyaret

Ergin Paşa Dereköy Fahri Hemşerisi Oldu

Güncel ve Anlaşılır Hukuki Belgeler için Avevrak.com

Eşini Küvette Saklayan Kadın 9 Ay Sonra Yakalandı

Süper Lig'de Sürpriz Lider: Konyaspor Zirvede!

Bu Görüntüler Başkan Deniz'i İsyan Ettirdi; 'Ne Anamur'a ne de Anamurluya Yakışmıyor'

500 bin Yavru Caretta Caretta Anamurdan Denize Uğurlandı

Kızılay ve Orman İşletme ile Anamur’da Güçlü Dayanışma

Görüntülü sohbet romantik ilişki ihtiyacınızı nasıl karşılayabilir?

Acı Tablo Tekirdağdan Barajlar Kurudu, Kriz Kapıda

Jandarma’Anamur Aydıncık Arasında Faaliyet Gösteren Gizli Ağın İzini Sürdü 6 Kişi Tutuklandı

MHP'li Uysaldan "Terörsüz Türkiye" Vurgusu

Masa Bayrağı ile Ofislerinize Prestij Kazandırın

Yükleniyor

Anamur’da 30 Ağustos Zafer Bayramı Coşkkulu Kutlandı

Şahinden Kimlik Kartı Değişimi İçin Son Çağrı

Başkan Denizden, 30 Ağustos Zafer Bayramı Nesajı

Doktor Yalçın ve Ailesinden Örnek Çevre Duyarlılığı

Dereköy’ün Koca Çınarı Vefat Etti

MHA - Mersin’in Mut ilçesinde düzenlenen operasyonda 15 bin 800 boş makaron, 3.480 doldurulmuş makaron ve 30 kg tütün ele geçirildi, 2 şüpheli yakalandı.

Bozyazı Tarımı için Genel Sayım Devam Ediyor

Kızılay Anamur Şube Başkanı Sakine Kuz ve Heyetinden Bozyazı Kaymakamı Topsakaloğlu ve Milli Eğitim Müdürü Karaltı'ya Anlamlı Ziyaret

Ergin Paşa Dereköy Fahri Hemşerisi Oldu

Eşini Küvette Saklayan Kadın 9 Ay Sonra Yakalandı

MHP'li Uysaldan "Terörsüz Türkiye" Vurgusu

Mutlu Adaylıktan Çekildiğini Duyurdu

İYİ Parti Milletvekili Kocamaz Dereköy’de Halkla Buluştu

Bahar’dan Seçer’e Anlamlı Ziyaret

Kurtulmuş–Kavelaşvili Meclis Görüşmesi

İlçe Başkanlığına Adaylığını açıklayan CHP'li Mutlu “Bu yol Atatürk’ün yolu” Sözleri ile Anlamlandırdı

Cumhur İttifakından Ortak Rauf Denktaş Parkı Açıklaması

CHP Lideri Özel’den Esnaf ve Ümit Özdağ’a Ziyaret

Milliyetçi Hareket Partisi Mersin Milletvekili ve MYK Üyesi Dr. Levent Uysal: ‘Orman Vasfını Yitirmiş Araziler Çiftçimize Kiralansın’

MHP’li Vekil Dr. Levent Uysal: 'Kadınlara Finansal Okuryazarlık Sertifika Programı Müjdesi'

Süper Lig'de Sürpriz Lider: Konyaspor Zirvede!

İlk Hafta Süper Lig Sıralamasında Güncel Tablo

Türkiye Chengdu’da İki Süper Madalya

2027 Akdeniz Oyunları İçin Tesis İnşaatları Hızla Devam Ediyor

FIBA Kadınlar Avrupa Basketbol Şampiyonası’nda Türkiye İsviçre İle Karşılaşıyor

Anamurda 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı Kutlamaları Renkli Geçti

ANTİSK İlkbahar Tenis Turnuvaları Coşkuyla Sona Erdi

7. Tour of Mersin Uluslararası Bisiklet Turu'nda Macar Sporcu Feldhoffer'dan Tarihi Başarı

Ümit Milli Takım, Kosova'yı 4-2 Mağlup Etti

Trabzonspor'da Şenol Güneş Dönemi: 2+1 Yıllık Anlaşma Sağlandı

Gülnar’da Esranur ile Kadir’in Görkemli Kına ve Düğün Merasimi Büyük İlgi Gördü

Özlem ve Halil’in Renkli Düğünü Bozyazı’da Şölene Dönüştü

Dereköy ve Çarıklar, Özlem ile Halil’in Kınasında Tek Yürek Oldu

Rüzgârlı Tepe Sosyal Medyada Zirveyi Kimseye Bırakmadı!

3 Yolla Sporsever Olarak Para Kazanma

Magazin Dünyasının Nabzını Yazar Gazetesi ile Tutun

Birinciye 100 Bin TL Ödül!

Yeşilçam’ın emektar oyuncusu Yaşar Kutbay yoğun bakımda!

ünlü oyuncu yıllar sonra ortaya çıktı değişimi herkesin dikkatini çekti

"Aşk Adası Buluşması" ABD'de Zirvede: Hangi Zaman Dilimdesiniz?

AKK Kadın Meclisi’nden “Bir Hobim Olsun” Hayata Geçti

Lise Öğrencisinden Tıp Dünyasını Heyecanlandıran Buluş

Bozyazı’da Karne Şenliği Coşkusu: Koruyucu Aileler ve Çocuklar Birlikte Eğlendi

Mersin Üniversitesi'nde Yerli Oyun Teknolojileri Alanında Yeni Bir AR-GE Laboratuvarı Kuruldu

2025 LGS: A Kitapçığına Göre 15.’nci Soruda 3 Doğru Seçenek İddiası Öğrencilerin Kafasını Karıştırdı

Çocuklara Suç ve Güvenlik Eğitimleri Başladı

Durmuş Yılmaz Yeniden Denetim Kurulunda: Özel Eğitim İçin 16 Yıllık Mücadele Sürüyor

Türkiye’nin ilk Astronotu Şehit Yüksel Alçın Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri İle Birarada

Yücelen Akademi İlk Mezunlarını Verdi

YÜCELEN EĞİTİM VAKFI AKKUYU NÜKLEER SANTRAL EĞİTİM PROTOKOLÜ DEVREYE GİRDİ

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 3 3 0 0 10 9
2.Trabzonspor 3 3 0 0 3 9
3.Göztepe 4 2 0 2 5 8
4.Konyaspor 3 2 0 1 6 7
5.Samsunspor 2 2 0 0 2 6
6.Antalyaspor 3 2 1 0 1 6
7.Gazişehir Gaziantep 4 2 2 0 -4 6
8.Fenerbahçe 2 1 0 1 2 4
9.Beşiktaş 1 1 0 0 1 3
10.Eyüpspor 3 1 2 0 -3 3
11.Kayserispor 3 0 1 2 -4 2
12.İstanbul Başakşehir 1 0 0 1 0 1
13.Alanyaspor 2 0 1 1 -1 1
14.Rizespor 2 0 1 1 -3 1
15.Kocaelispor 4 0 3 1 -4 1
16.Kasımpaşa 3 0 3 0 -3 0
17.Gençlerbirliği 3 0 3 0 -3 0
18.Fatih Karagümrük 2 0 2 0 -5 0

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.