Çin’in Büyük Hamlesi: ABD’ye Paralel Kendi Küresel Düzenini Kuruyor

Çin, ekonomik büyümesindeki yavaşlamaya rağmen stratejik hedeflerinden ödün vermiyor. The Guardian’da yayımlanan bir makaleye göre, Çin’in nihai amacı, ABD liderliğindeki küresel düzenle yan yana var olabilecek, ama aynı zamanda Çin’in inisiyatif ve yönetiminde şekillenen alternatif bir küresel sistem kurmak. Ekonomik durgunluk, Pekin’in bu hayalini ertelemesine değil, aksine daha da pekiştirmesine yol açıyor. Bu hedefin mimarisi uzun vadeli projelere dayanıyor: “Made in China 2025”, Çin’i yüksek teknoloji alanında dönüştürerek küresel tedarik zincirlerinde lider konuma taşımayı amaçlarken; Kuşak ve Yol Girişimi (BRI), Asya, Afrika ve Avrupa’da altyapı ve ticaret yollarıyla projenin genişlemesini sağlıyor Buna ek olarak, Cross-Border Interbank Payment System (CIPS) gibi finansal altyapılar, ABD finansal sistemine bağımlılığı sınırlıyor.  
Çin, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda güvenlik bağlamında da küresel etki kurmak istiyor. Xi Jinping’in Global Security Initiative (GSI) ismiyle sunduğu girişim, "ortak, kapsamlı, iş birliğine dayalı ve sürdürülebilir güvenlik" vurgusuyla Çin modeli temelinde yeni bir güvenlik mimarisi arayışını simgeliyor. Bu çerçevede, Çin geçtiğimiz dönemde 2.700 yabancı kolluk kuvveti görevlisini eğitmiş; planları arasında 1.000 Afrika polis memuruna yönelik destek de var. Diplomatik alanda da Çin etkisini artırıyor. Global Civilization Initiative (GCI) ile Xi, “medeniyetler arası eşitlik, karşılıklı öğrenme, diyalog ve kapsayıcılık” ilkelerine dayanan bir uluslararası düzen vurgusu yapıyor, küresel çokkültürlü etkileşimi ön planda tutuyor. Ayrıca Community of Shared Future for Mankind (İnsanlık İçin Paylaşılan Gelecek Topluluğu) kavramıyla da, Çin küresel barış ve kalkınma söylemlerine ideolojik bir altyapı kazandırıyor. 
Trump’ın “America First” politikalarının yarattığı küresel disiplin boşluğu, Pekin’in stratejilerini daha avantajlı bir zemine taşıyor. Çin, bu durumdan faydalanarak Batı sonrası bir dünya düzeninde “küresel güney” ülkelerinin liderliğini üstlenmeyi hedefliyor.  Çin’in uzun vadeli stratejisi; ekonomik, finansal, güvenlik ve diplomatik alanlarda inşa ettiği paralel kurum ve projelerle, ABD merkezli küresel sistemi tamamlayan, ama kendi normları ve ağırlığıyla şekillenen yeni bir dünya düzeni yaratmak üzerine şekilleniyor. Hedef, sadece büyümek değil, küresel yönetişimde eşit veya hatta lider aktör olarak yer almak.