Dünya ticaretinin ana damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı, son dönemde yaşanan İran savaşı nedeniyle resmen hayalet yola döndü. Birleşmiş Milletler'in (BM) yayımladığı son veriler durumun vahametini gözler önüne seriyor. Boğazdan geçen gemi trafiği savaşın etkisiyle %95’ten fazla azalmış durumda.
İşte o detaylar; Bölgedeki gerilim sadece askeri değil, ekonomik anlamda da dünyayı sarsıyor. Günde ortalama 140 geminin geçtiği o devasa su yolundan artık sadece tek tük gemi geçebiliyor. BM sözcüsü Stephane Dujarric’in yaptığı açıklamaya göre, 28 Şubat’tan bu yana geçişlerdeki düşüş tam olarak %95,3 seviyesine ulaştı.
Hürmüz Boğazı demek, dünya petrol arzının neredeyse beşte biri demek. Trafiğin bu denli bıçak gibi kesilmesi, Avrupa ve Asya piyasalarını şimdiden birbirine kattı. Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş bir yana, temel gıda ürünlerinin fiyatlarında da %6’lık bir artış kapıda bekliyor. Savaşın faturası sadece bölgeye değil, mutfağımızdaki ekmeğe kadar yansıyor anlayacağınız.
Peki, trafik neden bu kadar düştü? Durum aslında göründüğünden biraz daha karmaşık. Bir yandan İran'ın geçişleri zorlaştırması, diğer yandan ABD ve müttefiklerinin uyguladığı deniz ablukası boğazı tam bir çıkmaza soktu. Armatörler ise gemilerini ve mürettebatlarını riske atmamak için rotalarını çoktan Güney Afrika’ya, Ümit Burnu’na çevirdi. Bu da lojistik maliyetlerin tavan yapması demek.
Şu an bir ateşkes süreci konuşuluyor olsa da boğazdaki mayın tehlikesi ve siyasi belirsizlik gemi kaptanlarını korkutmaya yetiyor. BM yetkilileri, trafiğin eski haline dönmesinin aylar, hatta yıllar alabileceğini idda ediyor. Bakalım bu kriz daha ne kadar derinleşecek, hep beraber izleyip göreceğiz ama durum pek de iç açıcı değil açıkçası.