SAKAR ÖKÜZ MESELESİ ve ÇUKURMUĞAR DÜDENİ (KÜKÜR-5)
Tarih: 31.3.2016 00:28:27 / 882okunma / yorum
İsmet Kadıoğlu

SAKAR ÖKÜZ GELİYOR
Birinci Dünya Savaşı, İstiklal Harbi, olabilecek ve beklenen 2. Dünya Savaşı; yeni kurulmuş devletin seferberlik dönemleri; kıtlığın, yokluğun bol olduğu ama savaşa hazırlıklı olmak zorunda olunan dönem.

Kurulan komisyonlarla; demirci, marangoz, saraç ve araba yapan imalathaneler tespit ediliyordu. Ayrıca kasatura, kılıç, mızrak ve eğer yapabilecek zanaatkarlar aranıp tespit ediliyordu. Belirlenen esnaf, imalathane ve zanaatkarlar savaş araç ve gereçleri üretim, onarım ve yapımı ile görevlendirilip, geçimlerine yetecek ücret ödenecekti.

Vatandaşların elinde bulunan dört tekerlekli yaylı araba dört tekerlekli at ve öküz arabalarıyla kağnı arabalarının bütün takım ve hayvanlarıyla beraber ve binek ve topçeker hayvanları, katır ve yük hayvanları, deve ve eşek sayısının yüzde yirmisi, bedeli sonra ödenmek, üzere ordu adına alınacaktı. Bunun için de vatandaştan elinde bulunan bu tür araba, at ve öküz gibi askeriyeye yarayanların sayısını ilgili yerlere bildirilmesi isteniyordu. Vatandaşa, bu beyanı ile tespit edilen mal sayı belgesi veriliyordu. Kontrol için de mihri memurları (Hasan Doğan´ın tanımlaması) gelir ve vatandaşın doğru beyanda bulunup bulunmadığını kontrol edilirdi. Eğer kontrolde yanlışlık çıkarsa cezası vardı. Onun için de listede olmayan malların mihri memuru(Mal tespiti için gelen sayım memuru) geldiğinde saklanması gerekirdi. Mehmet Bal, Kükür´ün mahallerinden Görpe´ye vergi ve hayvanların sayımı için memur geldiğinde şifre olarak “Sakar öküz geliyor” diye seslenir ve saklanması gereken mallar saklanırmış. “Sakar öküz geliyor” şifresi, yazılmayan malları kaçırmak için, köylülere kullanılıyormuş. Çobanın elinde koçana(makbuza) göre memur, malı say bakalım diyor koçandakilerden fazla çıkıyorsa ceza ya da vergilendirmeye tabi tutuyordu. Kaçırmak için şifreyle, bir mahalleden diğerine “Sakar öküz geliyor” diye sesleniliyordu. Her sene kişinin kendi bilgilerinin önceden bildirimi, arkasından da bilinmeyen bir günde, ansızın memur gelir tespit yapıyordu. Bu malların tespit işlemi, savaş halinde, %20´si vatandaştan almak için yapılırdı.

Ayrıca Hasan Doğan´ın anlattığına göre bir de yiyecekler için görevli “Ofis Memurları” geliyor köylülere. Onlar da ekinler biçilip saplar yığıldığında tahmini tespit yapılırmış. Harp zamanında buğdayının %20´sini almak için. Hasan Doğan bu tür işlemlerin kendisinin çocukluk ve gençlik dönemleri olan 1940´lı yıllara kadar devam ettiğini anlattı. 
ÇUKURPINAR MAĞARASI
Kükür; coşkuyla yardım etme, arka çıkma anlamında olduğu veya bu adın kükremekten geldiği sanılıyor. Ayrıca köylüler arasında, bir başka yerden gelmiş ve yarı yerleşik duruma geçmiş bir Yörük soy-sop adından da köye, Kükür isminin konmuş olabileceği söyleniyor.

Yarı yerleşik Yörük dedim. Çünkü köy dağlık. Ekime müsait geniş arazisi hiçbir mahallesinde yok. Arazi küçükbaş hayvan beslemeye müsait. Nisan ayı geldi mi ev halkının bir iki üyesi sahilde kalır diğerleri hayvanlarla yaylaya gider 5-6 ay yaylada kalınır. Güz mevsimi sonu tekrar sahile göçülür.

Yaklaşık 1980 metre yükseklikteki yaylalar; Sığırlık, Köklüce,  Yellice,Toros Yaylalarıdır. Kükürlülerin yaylaları, bu yaylalarla birlikte, Olucak veya Güzlek, Karagoyun (Sanırım Kara Koyun), Tavşancıl üzeri gidilerek, ilk çıkılan yayla; suyu olmadığı için oturanı bulunmayan Kaş Yaylası ve diğer yaylaları yerleşim yerlerine göre sıralı şekilde, Selavat, Yastımuğar, Çukurmuğar(Çukurpınar), Balaban, Ortayurt vs. devam eder.

Bu yaylalardan Çukurmuğar´da çok önceki yıllardan beri çevre tarafından bilinen ama incelemeye alınmamış olduğundan dolayı özellikleri bilinmeyen mağara (düden) bulunmaktadır. Kükür´ünGörpe mahallesinden, sevdiğim araştırmacı yazar abimiz Güngör Türkeli´nin müracaat ve öncülükleriyle 1989 yılından sonra Çukur Pınar´ı mağarası incelemeye alınmış ve 1420 metre derinliğe kadar inilmiştir. Bu mağara bildiğim kadarıyla Türkiye´nin birinci, Dünya´nın ikinci en derin (uzun) mağarasıdır.

Değişik yerlerdeki yayınlanmış yazılardan aldığım bilgilere göre:
MAĞARANIN ARAŞTIRMA TARİHÇESİ
(Mağara konusundaki teknik bilgilerin bazıları, basından çıkan yazılardan uyarlanarak yazılmıştır)
1988 yılında Mersin´in Anamur ilçesine bağlı Çukurpınar Yaylasında büyük bir düden olduğu, yaz aylarında Çukurpınar Yaylası´na göçen Kükür Köyü (Görpe mahallesinden) sakinlerinden gazeteci Güngör Türkeli tarafından Temuçin Aygen´e bildirildi. Temuçin Aygen´in bu ihbarı BÜMAK´a iletmesi ile başlayan ve civar bölgelere yayılarak hala süren Taşeli Platosu araştırma ve çalışmaları, Türkiye´nin en derin mağarasının bulunmasını sağlamıştır. 1989 yılından itibaren yapılan altı çalışma tamamen ÇukurpınarDüdeni´nin bitirilmesine yönelik olmuştur. Boğaziçi Üniversitesi Mağaracılık Araştırma Kolu BÜMAK 1990 yılından itibaren bu mağarayı keşfetmeye çalışmaktadır.

İşte bu mağaranın bulunduğu yer Kükür köyü yaylalarından, bizim ifade edişimizle Çukurmuğarı, resmiyetteki adıyla Çukurpınarı Yaylası, Kükür´ün merkezi diye bahsettiğim Görpe mahallesi yaşayanlarının yaylasıydı.

Mağaraya gidebilmek için at sırtında ya da yaya, saatlerce yürümek gerekiyordu. Onun için zaman zaman bu mağaraya ulaşabilmek için yol yapılmak istenmiş.

Bu konu Kaymakamlıkta çalışan Hasan Doğan tarafından şöyle anlatıyor: “Anamur Kaymakamı Ardahan Totuk mağaraya yol keşfi için, Turizm müdürü, Jandarma komutanı ekibini, Olucak´a at sırtında götürdük. Olucak´tan yolun yapılamayacağı kararı verildi. Sonra yolun devamında Katıruçtuğu yoluna varınca Kaymakam Güzleği gördü. Ve orası daha kese(kestirme)  görünüyor yolu oralardan çıkaralım dedi. Ben de ayıp olacak ama orasına B.kdurukmaz denir, (Çok dik, yamaç ve sadece kaya, hiç toprak yok şeklindeki coğrafi konumundan dolayı köylüler tarafından bu isim verilmiştir) yol yapımı mümkün değil dedim. Yolumuzun daha ilerisinde Kaş yaylasına vardığımızda kaymakam dik yamacı gördü ve yolun yapılamayacağı konusunda beni doğruladı. Oradan at sırtında yolumuza devam edip Selavat yaylası, Yastımuğar yaylası ve devamında mağaranın bulunduğu Çukurmuğar (Çukur Pınar) yaylasına ve mağaraya ulaştık. Bu gezimiz ve incelemelerimiz sonunda aynı şekilde at sırtında aynı güzergah üzerinden Anamur´a geri döndük ve bilahare bu mağaraya yol Teniste üzeri Kaş Pazarı´dan yapıldı” dedi.

Son yapılan araştırmada mağarada 1420 metre derinliğe kadar inilmiş, mağara ile ilgili detaylı bilgiler elde edilmiş bulunmaktadır. BUMAK araştırma ekibi mağaranın içerisinde yer alan bölümlerin bazılarına isim vermiştir. Şuanda bu mağaraya inilip, ziyaretçilerin mağaranın içerisinde yer alan, ışıltılı, kurnalı galeriler, zümrüt, sarkaçlı, derin göl, basamaklı, sanat gölü gibi isimlendirilmiş bölümleri görmesi mümkün değildir. Bir takım teknik cihazlar ve iniş, geçiş malzemeleri de kullanılmak suretiyle mağara içinde uzmanlar keşif faaliyetini sürdürebilmektedir. Bu keşifler sırasında mağaranın içine sel gelmesi sonucu ilgili ekip yakın arkadaşlarından birini (Mehmet Ali Özen) kaybettiği için mağaranın adını EGMA Düdeni olarak koymuştur. Çukurpınar düdeni; Çukurpınar EGMA Düdeni olarak isimlendirilmiştir.

Şu an itibarıylamağara tam olarak keşfedilmiş değildir. Belki ilerleyen tarihlerde ve daha uzun zorlu çalışmalar sonunda mağara keşfi tamamlanacak, ulaşım için yol yapılmasıyla birlikte insanların ziyaretine açılabilecektir. Bu doğal güzelliklerin ortaya çıkmasında araştırmalarını sürdüren BÜMAK ekibine teşekkür ediyor, devamının gelmesini diliyoruz.

İnşallah yapılmış yolu olan, Türkiye´nin en büyük ve Dünya´da da farklılığı olan Çukurpınar mağarasını ilgili kururum ve kişiler daha detaylı incelemeler yapar, bilinmeyen yönlerini ortaya koyarlar.
Hoş kalın. Mart 2016 İsmet Kadıoğlu, Antalya.

Yazarın Diğer Yazıları
KAPI ÇALAR ve KAPI ÇALMAZ (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
EKONOMİK SAVAŞ-2 (14 Eylül 2018 - Cuma)
EKONOMİK SAVAŞ-1 (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR ve BİLSEM (17 Ağustos 2018 - Cuma)
İP ve CHP (07 Ağustos 2018 - Salı)
YAĞMUR DAMLASI (28 Temmuz 2018 - Cumartesi)
24 HAZİRAN SEÇİM SONUÇLARI (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
MUTLU OLMAK İÇİN JAPONYA´YA MI GİDELİM? (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
"YIKIM İTTİFAKI"NA OY VERMEM (19 Haziran 2018 - Salı)
İKİ ATASÖZÜ ve BİR HİKAYE (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
MERSİN ÖĞRETMEN OKULU BULUŞMASI ve 50. YIL (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DOĞAL GAZ (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SİYASET ve 24 HAZİRAN SEÇİMİ (04 Mayıs 2018 - Cuma)
KLİMA ve MUZ SERASINDA DOĞALGAZ (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-2 (15 Nisan 2018 - Pazar)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-1 (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
ISINMAK ve BİR ŞİİR (23 Mart 2018 - Cuma)
İLAN EDİLMEMİŞ PAYLAŞIM SAVAŞI (01 Mart 2018 - Perşembe)
KIZILELMA ÜLKÜSÜ (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
SİYASETTE ÜSLUP (07 Şubat 2018 - Çarşamba)
KONUŞMA ADABI (ÜSLUP) (26 Ocak 2018 - Cuma)
ORTADOĞU-4 (İsrail nasıl kuruldu ve bugünü) (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
ORTADOĞU-3 (İdlib) (15 Aralık 2017 - Cuma)
ORTADOĞU-2 (Misak-ı Milli) (05 Aralık 2017 - Salı)
DOST DEDİĞİN KİMDİR? ((Temel´e mektup-3) (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DEĞİŞİM VAR MI? (05 Ekim 2017 - Perşembe)
YORGUNLUĞUN ÇÖZÜMÜ NEDİR? (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET İNSAN HARCAMA SANATIDIR" (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
"METAL YORGUNLUĞU" (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET BARONLARI AK PARTİ´DE OLAMAZ" (06 Eylül 2017 - Çarşamba)
KÖÇEK DEĞİL GÖÇEK veya GÖÇEN (15 Ağustos 2017 - Salı)
BABA--EVLAT ve DEDE (04 Ağustos 2017 - Cuma)
15 TEMMUZ 2016 DESTANI (21 Temmuz 2017 - Cuma)
ÇAM SAKIZI ÇOBAN ARMAĞANI YANDI KÜKÜR--6 (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
EKİZ GOCA ve FADİME NENE (23 Haziran 2017 - Cuma)
FİRMA: MİS AMASYA TUR PLAKA: 05 BB 575 (06 Haziran 2017 - Salı)
OSMAN GOCA (NAMIDİĞER KÖÇEK OSMAN) (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
ÖLÜM MELEĞİ (04 Mayıs 2017 - Perşembe)
BİR ÖKSÜZÜN ÖYKÜSÜ (28 Nisan 2017 - Cuma)
TEŞEKKÜRLER ERDOĞAN ve BAHÇELİ (18 Nisan 2017 - Salı)
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİ ve OYUM (14 Nisan 2017 - Cuma)
16 NİSAN BEKLENTİSİ (08 Nisan 2017 - Cumartesi)
AVRUPA "EVET" İÇİN ÇALIŞIYOR (17 Mart 2017 - Cuma)
SELİNTİ ve OSMAN GOCA (09 Mart 2017 - Perşembe)
AK PARTİ MHP ve OYUMUN RENGİ (19 Şubat 2017 - Pazar)
TEŞEKKÜRLER MEHMET TÜRE ve MEHMET CABBAR (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
KARAMAN BEY´İN KOYNU ve VARYEMEZ (10 Ocak 2017 - Salı)
HALEP ORADA İSE ARŞIN BURADA (22 Aralık 2016 - Perşembe)
"EMEKLİLİK NASIL GİDİYOR" ARİF BEY? (15 Aralık 2016 - Perşembe)
ANEMURİUM (RÜZGARLI BURUN) (05 Aralık 2016 - Pazartesi)
"PERDENİN ARDI PERDE" (24 Ekim 2016 - Pazartesi)
BATAN GEMİNİN HİKAYESİ ve BABA (01 Ekim 2016 - Cumartesi)
ADAM OLMAK, AHLAK ve İKİ KURUŞLUK DEĞER (29 Ağustos 2016 - Pazartesi)
"BEN SENİ ATATÜRK´LE DÖVERİM" (03 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DÜRÜSTLÜK ve RÜZGARLI SOKAK (13 Haziran 2016 - Pazartesi)
EĞİTİM HAYATIN TA KENDİSİDİR (02 Haziran 2016 - Perşembe)
NANKÖRLÜK ve BİR HİKAYE (03 Mayıs 2016 - Salı)
ANNE OLMAK ve EDİSON (11 Nisan 2016 - Pazartesi)
"ERDOĞAN GİTSİN" (21 Mart 2016 - Pazartesi)
DEĞİŞİM ve SOYADI MESELESİ (KÜKÜR - 4) (09 Mart 2016 - Çarşamba)
ÇÖP KAMYONU OLMAMAK/olmak (13 Ağustos 2015 - Perşembe)
AÇIK OY, BİZ BİZE SAYIM (30 Temmuz 2015 - Perşembe)
GENÇLİK YAŞLILIK ve ÖLÜM (20 Temmuz 2015 - Pazartesi)
ESKİYİ ÖZLEMEK VE BAYRAM (15 Temmuz 2015 - Çarşamba)
ALPER DURU ANAOKULU ve İNADINA SEVGİ (06 Temmuz 2015 - Pazartesi)
21 BAŞÖRTÜLÜ VEKİL ve RAVZA KAVAKÇI (25 Haziran 2015 - Perşembe)
OYUM KİME (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
SİYASİLERİN UNUTULMAYAN GAFLARI (22 Mayıs 2015 - Cuma)
DOSTLUK VE AFFETMEK (13 Mayıs 2015 - Çarşamba)
POLİTİKA SİYASET VE AHLAK (05 Mayıs 2015 - Salı)
TANITIM VE ERDOĞAN SEVDALISI RABİA (23 Nisan 2015 - Perşembe)
8 HAZİRAN SABAHI "MİLLETÇE ALKIŞLIYORUZ" (18 Nisan 2015 - Cumartesi)
MERSİN`DE SİYASET (12 Nisan 2015 - Pazar)
MUHALEFET NE YAPAR? (02 Nisan 2015 - Perşembe)
"HALKIN VELİ`Sİ HAKKIN DELİSİ" (26 Mart 2015 - Perşembe)
TÜRKİYE DEYİNCE AKLA NE GELİR? (19 Mart 2015 - Perşembe)
DÜRÜST MÜSÜNÜZ? (06 Şubat 2015 - Cuma)
OSMANLICA YASAK MIYDI ACABA? (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
ANAMUR’UN EN KÖTÜ YANI ANTALYA’YA DÖNÜŞÜ (08 Aralık 2014 - Pazartesi)
MGK ve VESAYET REJİMİNE GERİ Mİ DÖNÜLÜYOR (12 Kasım 2014 - Çarşamba)
YANDAŞLIK VE TARAFSIZLIK (03 Kasım 2014 - Pazartesi)
YENİ TÜRKİYE VE DAVUTOĞLU (16 Ekim 2014 - Perşembe)
KEŞKEK (16 Ekim 2014 - Perşembe)
İKİ GÜNDÜZ BİR GECE KÖYÜMDE (09 Eylül 2014 - Salı)
MUZ LİFİ BOZYAZI'DA HAYAT BULUYOR (21 Ağustos 2014 - Perşembe)
SEVGİ VE BİR HİKAYE (12 Ağustos 2014 - Salı)
13 (ON ÜÇ) (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
BAYRAM VE KUR'ANA DAVET (20 Temmuz 2014 - Pazar)
BİR YAZAN ADAMI KAYBETTİK (08 Temmuz 2014 - Salı)
BUGÜNÜN RAMAZANLARI BİR BAŞKA (03 Temmuz 2014 - Perşembe)
ANAMUR VE ANTALYA'DAN (28 Haziran 2014 - Cumartesi)
ANAMUR VE ANTALYA'DA TRAFİK (17 Haziran 2014 - Salı)
"HAVA YOLU HALKIN YOLU" (08 Haziran 2014 - Pazar)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (05 Haziran 2014 - Perşembe)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (03 Haziran 2014 - Salı)
DR. MUSTAFA ERİM VE OSMANLI KAZASI ANAMUR (26 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
ANAMUR TV

ÇOK YAKINDA!

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.6481
EURO
6.5039
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Mersin için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:06 07:46 12:54 15:27 17:45 19:12