MUZ LİFİ BOZYAZI'DA HAYAT BULUYOR
MUZ LİFİ BOZYAZI'DA HAYAT BULUYOR
Tarih: 21.8.2014 09:49:29 / 1422okunma / yorum
İsmet Kadıoğlu

Muzun anavatanı bilinmemekle birlikte, başta Brezilya ve Güneydoğu Asya olmak üzere, birçok ülkede yetiştirilen muz, ülkemizde, Anamur(Kokulu Anamur Muzu), Bozyazı, Gazipaşa ve Alanya’da yetiştirilmektedir. Kalsiyum ve potasyum içeriği ile muz lif açısından da oldukça zengindir. Sakaroz ve glikoz içeren muz vücudu besler.

Muz, kökleri toprak altında bulunan ve esas gövdeyi oluşturan yumrudan çıkar. Toprak altı gövdesi çok yıllıktır. Gerçek gövde toprak altındaki gövdedir ve yedek besin deposudur.

Muzun, toprak üstü gövdesine yalancı gövde denir. Yalancı gövde toprak üzerinde sanki yaprak saplarının birleşmesinden meydana gelmiş bir kütük gibidir. Bodur muzlarda gövdenin boyu 2,5 metreye kadar çıkar. Seralarda azman türlerinde gövde boyu 4 metre kadar olmaktadır. Yalancı gövde yeşilimsi görünüşlüdür.

Yalancı gövde, yapraklarını tamamladıktan sonra meyve salkımı bir dal oluşturur, buna üreticiler  "muz doğurdu" der. Muzun doğurma olayı bir defa gerçekleşmektedir. Yalancı gövde, muzun hasadından sonra, yanında bırakılacak olan fidenin beslenmesi için genelde kesilmez. Yaprakların bulunduğu üst bölgeden kesilir. Kesilen kısım da toprakta bırakılmalıdır. Yalancı gövdenin kesilmeyen kısmı, yanındaki fideyi besleyecek, zaman içinde pörsüyerek, çökecektir. Muzun yıllık bakımında, bu kısım toprak altına gömülerek, ayrışması hızlandırılıp, toprağın organik madde içeriğinin zenginleşmesi sağlanmaktadır.

Olgun muz meyvesi şekerce zengindir ve kolay sindirilir. Çocukların beslenmesinde fazla kullanılır. Bağırsak bozukluklarında ve özellikle çocuklara verildiğinde içerdiği şekerler kolaylıkla sindirilir. Oysa diğer kaynaklardan gelen şekerler hastalığı şiddetlendirirler. Muz ayrıca karaciğer gelişmesi için de çok yararlıdır. Yapısında bulunan fenol aminler muzun sindiriminde olumlu durumu sağlayan bileşiklerdir. Bunlar mide salgısını azaltır ve düz kasları uyarırlar (Seratonin), damarları büzücü etki yaparlar.

 Muz, Anamur ve Bozyazı’da, serada yetiştirilmeye başlandıktan sonra, ithal muzlardan daha kaliteli bir şekilde üretilmeye başlanmıştır. 5 dönüm muz serası olan bir aile geçimini, sera sayesinde sağlayabilmektedir.

Muzun meyvesinin alınması sonrası yalancı gövdesi bazen bir bölümü bazen de tamamı kesilip atılabiliyor ya da yukarıda bahsettiğim gibi toprakla karıştırılıp organik gübre oluşturulabiliyor.

Atılan muz gövdelerinden lif oluşturulup, kurutulup, kirmen(eğirtmeç) ile eğirip dokumaya(örmeye) uygun ip haline dönüştürülüyordu. Ancak bu işlem çok ilkel şekilde ve çok zor şartlarda yapılıyordu.

Bozyazı’lı Hafize Coşkun, bu konuyu şöyle anlatıyor; muz gövdesini taşlara vurarak liflere ayırıp sonra da lifleri kurutup eğirerek ip haline getirirdik. Bu iplerle de kilim, heybe ve benzeri eşyalar dokurduk diyor. Bir başka şekli de tokuç denen, tahtadan yapma aletle, taş üzerinde muzun gövdesini döverek ya da bıçkı ile keserek, muz liflerinin elde edildiğini söylüyor.

Yapılması gereken iki işlem var. Birincisi, muzun gövdesinden lif elde edip kurutmak ve kirmenle eğirip ip haline getirmek. İkincisi de liften elde edilen iplerin yapılacak eşyaya göre dokunması(örülmesi). Sanırım ip haline getirdikten sonra yapılacak işlem diğer tür iplerin örülmesinden çok farklı değil. Bence önemli olan, liflerden örmeye hazır ip elde etmek. Hafize Teyze’nin yukardaki anlatımına göre ve bizim bildiğimiz kadarıyla, eskiden lif elde etme çok zor şartlarda ve ilkel şekilde oluyordu.

İşte bu durumu görüp ve takip eden, Bozyazı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve bünyesindeki Halk Eğitim Müdürlüğü işi ele almışlar, Kaymakamlık ve Valiliğin desteklemesiyle lif elde etme atölyesi kurmuşlardır.

İlkel şartlarda,73 yaşındaki Hafize Coşkun'un, muz lifinden ürettiği dokumalar, Bozyazı Kaymakamlığı ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün “ Muz Lifi Bozyazı’da Hayat Buluyor” adlı SODES Projesine hayat ilham kaynağı oldu.

Bozyazı Kaymakamı Mustafa Erkayıran’ın öncülüğünde hayata geçirilen ve Mersin Valiliği tarafından desteklenen 45 bin lira bedelli proje kapsamında daha önceleri muz lifinden dokunan halı yerine şimdi bayan çantasından, Türk Bayrağı’na kadar 25 çeşit dokuma ürünü üretilmeye başlanmıştır.

Mersin’in Bozyazı ilçesinde, SODES’ten elde edilen ödenekle Hindistan’dan getirilen 2 adet muz lifi üretme makinasıyla lif üretilmeye başlandı.

Çalışmalar hakkında bilgi veren Milli Eğitim Müdürü Hasan Doğan, “Hafize Teyze’nin yıllar önce yokluk içerisinde ürettiği dokumalardan esinlenerek lif elde etmek için bir yola çıktık. Hindistan’dan makine getirerek muz lifinde seri üretime geçtik. Halk Eğitim Müdürlüğü bünyesinde kurs açarak Bozyazı’da yeni bir istihdam kaynağı oluşturduk” dedi.

Kaymakam Mustafa Erkayıran da bundan sonra muz lifinin atölyede üretileceğini, dokunan ve hazırlanan dokuma süs eşyalarının da sergilenip satışa sunulacağını söyledi.

Vali Hasan Basri Güzeloğlu tarafından, Mersin’e, Başbakan ve Cumhurbaşkanı adayı iken gelmiş olan 12. Cumhurbaşkanı, Recep Tayyip Erdoğan’a muz lifinden dokunmuş bir Türk Bayrağı, eşleri Emine Erdoğan’a da muz lifinden üretilmiş çanta hediye edildi.

Ayrıca bu çalışmalara destek veren ve atölyenin açılışına da katılan, Anamur Ticaret ve sanayi Odası Başkanı, Ferudun Torunoğlu, atölyede elde edilen ürünlerden, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’e muz lifinden yapılmış bir çanta hediye etmiştir.

Bu tür çalışmaların tanıtımı gerekmektedir. Muz gövdesinden lif ve lifin örülmesiyle değişik süs eşyası elde edilmesi, farklı bir çalışma olup, Mersin ilinin bir simgesi olabileceğini düşünüyorum.  Herkesin, mevki, makam, yetki ve gücüne göre, ürünlerin tanıtımı için destek olması gerekir. Tebrikler Bozyazı. Hoş kalın. İSMET KADIOĞLU – Ağustos 2014

 

                                                                                                                 

İşte Bozyazı’da açılışı yapılan muz lifinden yapılan hediyelik ve süs eşyası atölyesinde üretilen ürünler ve bu ürünlerden, Cumhurbaşkanımız Recep Tayip Erdoğan ve eşlerine hediye verme anındaki görüntü.
Eline, gözüne gönlüne sağlık Hafize teyze ve emeği değerlendirmesini bilen Bozyazı Kaymakamlığı ve Milli Eğitim Müdürlüğü teşekkürler. Sağ olsunlar.

Anahtar Kelimeler: MUZ, LİFİ, BOZYAZIDA, HAYAT, BULUYOR
Yazarın Diğer Yazıları
KAPI ÇALAR ve KAPI ÇALMAZ (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
EKONOMİK SAVAŞ-2 (14 Eylül 2018 - Cuma)
EKONOMİK SAVAŞ-1 (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR ve BİLSEM (17 Ağustos 2018 - Cuma)
İP ve CHP (07 Ağustos 2018 - Salı)
YAĞMUR DAMLASI (28 Temmuz 2018 - Cumartesi)
24 HAZİRAN SEÇİM SONUÇLARI (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
MUTLU OLMAK İÇİN JAPONYA´YA MI GİDELİM? (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
"YIKIM İTTİFAKI"NA OY VERMEM (19 Haziran 2018 - Salı)
İKİ ATASÖZÜ ve BİR HİKAYE (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
MERSİN ÖĞRETMEN OKULU BULUŞMASI ve 50. YIL (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DOĞAL GAZ (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SİYASET ve 24 HAZİRAN SEÇİMİ (04 Mayıs 2018 - Cuma)
KLİMA ve MUZ SERASINDA DOĞALGAZ (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-2 (15 Nisan 2018 - Pazar)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-1 (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
ISINMAK ve BİR ŞİİR (23 Mart 2018 - Cuma)
İLAN EDİLMEMİŞ PAYLAŞIM SAVAŞI (01 Mart 2018 - Perşembe)
KIZILELMA ÜLKÜSÜ (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
SİYASETTE ÜSLUP (07 Şubat 2018 - Çarşamba)
KONUŞMA ADABI (ÜSLUP) (26 Ocak 2018 - Cuma)
ORTADOĞU-4 (İsrail nasıl kuruldu ve bugünü) (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
ORTADOĞU-3 (İdlib) (15 Aralık 2017 - Cuma)
ORTADOĞU-2 (Misak-ı Milli) (05 Aralık 2017 - Salı)
DOST DEDİĞİN KİMDİR? ((Temel´e mektup-3) (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DEĞİŞİM VAR MI? (05 Ekim 2017 - Perşembe)
YORGUNLUĞUN ÇÖZÜMÜ NEDİR? (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET İNSAN HARCAMA SANATIDIR" (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
"METAL YORGUNLUĞU" (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET BARONLARI AK PARTİ´DE OLAMAZ" (06 Eylül 2017 - Çarşamba)
KÖÇEK DEĞİL GÖÇEK veya GÖÇEN (15 Ağustos 2017 - Salı)
BABA--EVLAT ve DEDE (04 Ağustos 2017 - Cuma)
15 TEMMUZ 2016 DESTANI (21 Temmuz 2017 - Cuma)
ÇAM SAKIZI ÇOBAN ARMAĞANI YANDI KÜKÜR--6 (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
EKİZ GOCA ve FADİME NENE (23 Haziran 2017 - Cuma)
FİRMA: MİS AMASYA TUR PLAKA: 05 BB 575 (06 Haziran 2017 - Salı)
OSMAN GOCA (NAMIDİĞER KÖÇEK OSMAN) (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
ÖLÜM MELEĞİ (04 Mayıs 2017 - Perşembe)
BİR ÖKSÜZÜN ÖYKÜSÜ (28 Nisan 2017 - Cuma)
TEŞEKKÜRLER ERDOĞAN ve BAHÇELİ (18 Nisan 2017 - Salı)
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİ ve OYUM (14 Nisan 2017 - Cuma)
16 NİSAN BEKLENTİSİ (08 Nisan 2017 - Cumartesi)
AVRUPA "EVET" İÇİN ÇALIŞIYOR (17 Mart 2017 - Cuma)
SELİNTİ ve OSMAN GOCA (09 Mart 2017 - Perşembe)
AK PARTİ MHP ve OYUMUN RENGİ (19 Şubat 2017 - Pazar)
TEŞEKKÜRLER MEHMET TÜRE ve MEHMET CABBAR (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
KARAMAN BEY´İN KOYNU ve VARYEMEZ (10 Ocak 2017 - Salı)
HALEP ORADA İSE ARŞIN BURADA (22 Aralık 2016 - Perşembe)
"EMEKLİLİK NASIL GİDİYOR" ARİF BEY? (15 Aralık 2016 - Perşembe)
ANEMURİUM (RÜZGARLI BURUN) (05 Aralık 2016 - Pazartesi)
"PERDENİN ARDI PERDE" (24 Ekim 2016 - Pazartesi)
BATAN GEMİNİN HİKAYESİ ve BABA (01 Ekim 2016 - Cumartesi)
ADAM OLMAK, AHLAK ve İKİ KURUŞLUK DEĞER (29 Ağustos 2016 - Pazartesi)
"BEN SENİ ATATÜRK´LE DÖVERİM" (03 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DÜRÜSTLÜK ve RÜZGARLI SOKAK (13 Haziran 2016 - Pazartesi)
EĞİTİM HAYATIN TA KENDİSİDİR (02 Haziran 2016 - Perşembe)
NANKÖRLÜK ve BİR HİKAYE (03 Mayıs 2016 - Salı)
ANNE OLMAK ve EDİSON (11 Nisan 2016 - Pazartesi)
"ERDOĞAN GİTSİN" (21 Mart 2016 - Pazartesi)
DEĞİŞİM ve SOYADI MESELESİ (KÜKÜR - 4) (09 Mart 2016 - Çarşamba)
ÇÖP KAMYONU OLMAMAK/olmak (13 Ağustos 2015 - Perşembe)
AÇIK OY, BİZ BİZE SAYIM (30 Temmuz 2015 - Perşembe)
GENÇLİK YAŞLILIK ve ÖLÜM (20 Temmuz 2015 - Pazartesi)
ESKİYİ ÖZLEMEK VE BAYRAM (15 Temmuz 2015 - Çarşamba)
ALPER DURU ANAOKULU ve İNADINA SEVGİ (06 Temmuz 2015 - Pazartesi)
21 BAŞÖRTÜLÜ VEKİL ve RAVZA KAVAKÇI (25 Haziran 2015 - Perşembe)
OYUM KİME (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
SİYASİLERİN UNUTULMAYAN GAFLARI (22 Mayıs 2015 - Cuma)
DOSTLUK VE AFFETMEK (13 Mayıs 2015 - Çarşamba)
POLİTİKA SİYASET VE AHLAK (05 Mayıs 2015 - Salı)
TANITIM VE ERDOĞAN SEVDALISI RABİA (23 Nisan 2015 - Perşembe)
8 HAZİRAN SABAHI "MİLLETÇE ALKIŞLIYORUZ" (18 Nisan 2015 - Cumartesi)
MERSİN`DE SİYASET (12 Nisan 2015 - Pazar)
MUHALEFET NE YAPAR? (02 Nisan 2015 - Perşembe)
"HALKIN VELİ`Sİ HAKKIN DELİSİ" (26 Mart 2015 - Perşembe)
TÜRKİYE DEYİNCE AKLA NE GELİR? (19 Mart 2015 - Perşembe)
DÜRÜST MÜSÜNÜZ? (06 Şubat 2015 - Cuma)
OSMANLICA YASAK MIYDI ACABA? (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
ANAMUR’UN EN KÖTÜ YANI ANTALYA’YA DÖNÜŞÜ (08 Aralık 2014 - Pazartesi)
MGK ve VESAYET REJİMİNE GERİ Mİ DÖNÜLÜYOR (12 Kasım 2014 - Çarşamba)
YANDAŞLIK VE TARAFSIZLIK (03 Kasım 2014 - Pazartesi)
YENİ TÜRKİYE VE DAVUTOĞLU (16 Ekim 2014 - Perşembe)
KEŞKEK (16 Ekim 2014 - Perşembe)
İKİ GÜNDÜZ BİR GECE KÖYÜMDE (09 Eylül 2014 - Salı)
SEVGİ VE BİR HİKAYE (12 Ağustos 2014 - Salı)
13 (ON ÜÇ) (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
BAYRAM VE KUR'ANA DAVET (20 Temmuz 2014 - Pazar)
BİR YAZAN ADAMI KAYBETTİK (08 Temmuz 2014 - Salı)
BUGÜNÜN RAMAZANLARI BİR BAŞKA (03 Temmuz 2014 - Perşembe)
ANAMUR VE ANTALYA'DAN (28 Haziran 2014 - Cumartesi)
ANAMUR VE ANTALYA'DA TRAFİK (17 Haziran 2014 - Salı)
"HAVA YOLU HALKIN YOLU" (08 Haziran 2014 - Pazar)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (05 Haziran 2014 - Perşembe)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (03 Haziran 2014 - Salı)
DR. MUSTAFA ERİM VE OSMANLI KAZASI ANAMUR (26 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
ANAMUR TV

ÇOK YAKINDA!

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.6481
EURO
6.5039
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Mersin için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:06 07:46 12:54 15:27 17:45 19:12