KÖYDEKİ TAŞEVLER-2
Tarih: 15.4.2018 14:08:59 / 475okunma / yorum
İsmet Kadıoğlu

Köyde ev yapan ustalar var. Bu ustalar doğduğu günden beri ya tarla sekilerinin/mandallarının alt duvarlarını ve tarla çevre duvarlarını yapar ya da zaman zaman ev yaparlar. Alaylı, çekirdekten yetişmiş ustalardır bunlar. Evin temeli, çok sert zeminde ve zorluklarla kazılmış, taşlar çekilmiş, usta da var. Başlanır evin yapımına. Çimento, kum yok. Evin duvarı yapılırken harç yerine, kısmen yapıştırıcı özelliğe sahip olan topraktan hazırlanan çamur kullanılır. Bu ve benzeri hazırlıklar yapıldıktan sonra birkaç kişiyle; usta, taş verenler, çamurdan harcı verenler ve günlerce uğraşıdan sonra ev yapılır.

Evler genelde iki katlıdır. Hayvanların barınması için alt tarafı ahır birinci kat, insanların kalması için ayrılan üst taraf da ikinci katıdır. Evin ahırla üst tarafının ayırımı, latalar üzerine tahta çakılarak oluşturulur. Tabi ahırdaki olması gereken kokuları üstte duymamak mümkün değil. Ama günler, aylar, hatta yıllar içinde, o kokulara insan bağışıklık kazanıyor. Ve öyle bir kokunun varlığından haberin bile olmuyor. Evin üstü/tavanı, çıra (çam özü) ağırlıklı çamdan yapılmış dilme dediğimiz sırıklarla döşenir. Onun üzerine ya da aralarına bir metre veya bir buçuk metre uzunluğunda çıralarla (pardılarla) iyice kaplanır. Onun üzerine de çam pürü döşenir. Bol miktarda ve hiç boşluk kalmayacak şekilde. Bunların üzerine kalın bir şekilde de toprak atılır. Bir de üzerine oldukça ağırlığı olan çıra ağırlıklı ya da dayanaklı özelliği olan bir ağaç gövdesinden yapılmış bir yuvak konur. Bu yuvakla damın toprağı sertleştirilir. Ayrıca yağmur yağdığında dam belirli yerlerinden içeri su alırsa yani ev damlaşırsa bu yuvakla yuvalanarak akıntı önlenir. Onun için de damın üstünde sürekli yuvak durur.

Ev dikdörtgen şeklinde bir boy ya da L şeklinde. L´nin uzun tarafı daha çok oturmak için. Diğer kısa taraf da mutfak konumunda. Bu evde yaşayan kişi sayısı çok fazla olduğundan her iki oda da yatmak için kullanılmak zorunda.

 İki katlı evde, L´nin uzun tarafının altı ahır, diğer tarafı da samanlık olarak kullanılır. Arpa- buğday sapları ve darı (mısır) gazeli mevsiminde ahıra yığılır. Evde çift sürmek için en az iki tane öküz ya da inek vardır. İnekler aynı zamanda süt için de beslenir. Ayrıca yük taşımak için eşek mutlaka olur. Zengince olanlar bir de at beslerler. Hayvanlara samanlığa koyduğumuz yiyecekler yedirilir. 

Ev geniş taş duvarla yapılır. Isınmak ve yemek yapmak için evin bir cephesine ocaklık yapılır. Şimdiki modern evlerde olan şömine gibi. Ocaklık, şöminenin  organik olanı. Ocaklık, camilerde namaz kıldırması için imama ayrılan yer, “mihrab” gibi. Ocaklık, duvar içine oyuk şekilde ve bacasıyla birlikte ev yapılırken oluşturulur. Evin duvarı sıvasız, taşların arasında belki dışarısını gösteren delikler bile var. Belki çevrede sıva olarak kullanılabilecek toprak türü varsa evin iç kısmına topraktan hazırlanmış toprak sıva yapılabilir.

Ocaklık, yemek pişirmek ve saç ekmeği yapmak için kullanılır. Ancak esas mesele de kışın ısınmak için. Dağda meşe çok. Meşe odunları yazdan oluşturulur, evin tahtadan yapılmış tahtalık/balkon kısmının altına yığılır. Bol miktarda çıra da hazır bulundurulur. Ocaklığa meşe odunları diklemesine dayanır önünde ya da üstünde de çıra tutuşturulur. Bolca yakılan çıranın ışığından odanın bir kısmının aydınlanması sağlanır. Çok soğuk havalarda ocaklığın çevresine herkes oturur ayaklarını ateşe karşı uzatarak ısınmaya çalışır. Zira en çok ayaktan üşünür ve ısınılır. Evde okula giden bir öğrenci var ise, ataşe karşı yere uzanarak, tahtanın üstüne zemine defterini kor, çıranın ışığında dersine çalışmaya çalışır. Bu arada kavgalarda başlayabilir. Üstüme gelme, ışığımı kapatma, öte giiit, defterimi yırttın, fişlerimi yırttın, vb. ifadeler kavganın olduğunun belgeleridir.

1965 yılı, Mersin Öğretmen Okulu, kalorifer var. Okul binası girişine köyden Osman amca gelir; nöbet tutan öğrenciler Osman amca sırtını şu demirlere daya ısınırsın derler. O da korkulu ve şaşkın bir şekilde sırtını kalorifer peteklerine dayar ve ısınır. Köye vardığında, “arkadaş, o gittiğim okulda bir demir var, gıpgırmızı ataş gibi, sırtımı dayadım cayır cayır yaktı beni” der. Ankara Yüksek Öğretmen Okulu aynı şartlarda, daha iyi. Mersin´de yatakhanede odalar çok kalabalık. Yüksek öğretmen Okulu yatakhanesi ise çok odalı. İki kişilik odalar bile var. Ve sıcak su, kalorifer. Köydeki çamur sıva ile yapılmış evde yaşamış bir öğrenci için, cayır cayır odalar, hatta binalar yanıyor.

1972 Manisa- Demirci, 12 bin nüfusu var. Mahrum bir yer, İzmir´e 108 kilometre ama ucu burunlu magirus marka otobüslerle 5-6 saatte gidilir. Demirci, Manisa´nın bir ilçesi. Evler sobalı. Sobalarda genelde kömür yakılıyor. Sobalar tuğlalı ya da kovalı. Kovalı olanlara Eskişehir sobası deniyor.
Konunun devamını gelecek yazılarımda ele alacağım.
Hoş kalın. Nisan 2018, Anamur. İsmet Kadıoğlu

 

Anahtar Kelimeler: KÖYDEKİ, TAŞEVLER
Yazarın Diğer Yazıları
KAPI ÇALAR ve KAPI ÇALMAZ (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
EKONOMİK SAVAŞ-2 (14 Eylül 2018 - Cuma)
EKONOMİK SAVAŞ-1 (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR ve BİLSEM (17 Ağustos 2018 - Cuma)
İP ve CHP (07 Ağustos 2018 - Salı)
YAĞMUR DAMLASI (28 Temmuz 2018 - Cumartesi)
24 HAZİRAN SEÇİM SONUÇLARI (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
MUTLU OLMAK İÇİN JAPONYA´YA MI GİDELİM? (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
"YIKIM İTTİFAKI"NA OY VERMEM (19 Haziran 2018 - Salı)
İKİ ATASÖZÜ ve BİR HİKAYE (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
MERSİN ÖĞRETMEN OKULU BULUŞMASI ve 50. YIL (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DOĞAL GAZ (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SİYASET ve 24 HAZİRAN SEÇİMİ (04 Mayıs 2018 - Cuma)
KLİMA ve MUZ SERASINDA DOĞALGAZ (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-1 (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
ISINMAK ve BİR ŞİİR (23 Mart 2018 - Cuma)
İLAN EDİLMEMİŞ PAYLAŞIM SAVAŞI (01 Mart 2018 - Perşembe)
KIZILELMA ÜLKÜSÜ (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
SİYASETTE ÜSLUP (07 Şubat 2018 - Çarşamba)
KONUŞMA ADABI (ÜSLUP) (26 Ocak 2018 - Cuma)
ORTADOĞU-4 (İsrail nasıl kuruldu ve bugünü) (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
ORTADOĞU-3 (İdlib) (15 Aralık 2017 - Cuma)
ORTADOĞU-2 (Misak-ı Milli) (05 Aralık 2017 - Salı)
DOST DEDİĞİN KİMDİR? ((Temel´e mektup-3) (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DEĞİŞİM VAR MI? (05 Ekim 2017 - Perşembe)
YORGUNLUĞUN ÇÖZÜMÜ NEDİR? (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET İNSAN HARCAMA SANATIDIR" (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
"METAL YORGUNLUĞU" (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET BARONLARI AK PARTİ´DE OLAMAZ" (06 Eylül 2017 - Çarşamba)
KÖÇEK DEĞİL GÖÇEK veya GÖÇEN (15 Ağustos 2017 - Salı)
BABA--EVLAT ve DEDE (04 Ağustos 2017 - Cuma)
15 TEMMUZ 2016 DESTANI (21 Temmuz 2017 - Cuma)
ÇAM SAKIZI ÇOBAN ARMAĞANI YANDI KÜKÜR--6 (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
EKİZ GOCA ve FADİME NENE (23 Haziran 2017 - Cuma)
FİRMA: MİS AMASYA TUR PLAKA: 05 BB 575 (06 Haziran 2017 - Salı)
OSMAN GOCA (NAMIDİĞER KÖÇEK OSMAN) (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
ÖLÜM MELEĞİ (04 Mayıs 2017 - Perşembe)
BİR ÖKSÜZÜN ÖYKÜSÜ (28 Nisan 2017 - Cuma)
TEŞEKKÜRLER ERDOĞAN ve BAHÇELİ (18 Nisan 2017 - Salı)
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİ ve OYUM (14 Nisan 2017 - Cuma)
16 NİSAN BEKLENTİSİ (08 Nisan 2017 - Cumartesi)
AVRUPA "EVET" İÇİN ÇALIŞIYOR (17 Mart 2017 - Cuma)
SELİNTİ ve OSMAN GOCA (09 Mart 2017 - Perşembe)
AK PARTİ MHP ve OYUMUN RENGİ (19 Şubat 2017 - Pazar)
TEŞEKKÜRLER MEHMET TÜRE ve MEHMET CABBAR (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
KARAMAN BEY´İN KOYNU ve VARYEMEZ (10 Ocak 2017 - Salı)
HALEP ORADA İSE ARŞIN BURADA (22 Aralık 2016 - Perşembe)
"EMEKLİLİK NASIL GİDİYOR" ARİF BEY? (15 Aralık 2016 - Perşembe)
ANEMURİUM (RÜZGARLI BURUN) (05 Aralık 2016 - Pazartesi)
"PERDENİN ARDI PERDE" (24 Ekim 2016 - Pazartesi)
BATAN GEMİNİN HİKAYESİ ve BABA (01 Ekim 2016 - Cumartesi)
ADAM OLMAK, AHLAK ve İKİ KURUŞLUK DEĞER (29 Ağustos 2016 - Pazartesi)
"BEN SENİ ATATÜRK´LE DÖVERİM" (03 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DÜRÜSTLÜK ve RÜZGARLI SOKAK (13 Haziran 2016 - Pazartesi)
EĞİTİM HAYATIN TA KENDİSİDİR (02 Haziran 2016 - Perşembe)
NANKÖRLÜK ve BİR HİKAYE (03 Mayıs 2016 - Salı)
ANNE OLMAK ve EDİSON (11 Nisan 2016 - Pazartesi)
"ERDOĞAN GİTSİN" (21 Mart 2016 - Pazartesi)
DEĞİŞİM ve SOYADI MESELESİ (KÜKÜR - 4) (09 Mart 2016 - Çarşamba)
ÇÖP KAMYONU OLMAMAK/olmak (13 Ağustos 2015 - Perşembe)
AÇIK OY, BİZ BİZE SAYIM (30 Temmuz 2015 - Perşembe)
GENÇLİK YAŞLILIK ve ÖLÜM (20 Temmuz 2015 - Pazartesi)
ESKİYİ ÖZLEMEK VE BAYRAM (15 Temmuz 2015 - Çarşamba)
ALPER DURU ANAOKULU ve İNADINA SEVGİ (06 Temmuz 2015 - Pazartesi)
21 BAŞÖRTÜLÜ VEKİL ve RAVZA KAVAKÇI (25 Haziran 2015 - Perşembe)
OYUM KİME (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
SİYASİLERİN UNUTULMAYAN GAFLARI (22 Mayıs 2015 - Cuma)
DOSTLUK VE AFFETMEK (13 Mayıs 2015 - Çarşamba)
POLİTİKA SİYASET VE AHLAK (05 Mayıs 2015 - Salı)
TANITIM VE ERDOĞAN SEVDALISI RABİA (23 Nisan 2015 - Perşembe)
8 HAZİRAN SABAHI "MİLLETÇE ALKIŞLIYORUZ" (18 Nisan 2015 - Cumartesi)
MERSİN`DE SİYASET (12 Nisan 2015 - Pazar)
MUHALEFET NE YAPAR? (02 Nisan 2015 - Perşembe)
"HALKIN VELİ`Sİ HAKKIN DELİSİ" (26 Mart 2015 - Perşembe)
TÜRKİYE DEYİNCE AKLA NE GELİR? (19 Mart 2015 - Perşembe)
DÜRÜST MÜSÜNÜZ? (06 Şubat 2015 - Cuma)
OSMANLICA YASAK MIYDI ACABA? (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
ANAMUR’UN EN KÖTÜ YANI ANTALYA’YA DÖNÜŞÜ (08 Aralık 2014 - Pazartesi)
MGK ve VESAYET REJİMİNE GERİ Mİ DÖNÜLÜYOR (12 Kasım 2014 - Çarşamba)
YANDAŞLIK VE TARAFSIZLIK (03 Kasım 2014 - Pazartesi)
YENİ TÜRKİYE VE DAVUTOĞLU (16 Ekim 2014 - Perşembe)
KEŞKEK (16 Ekim 2014 - Perşembe)
İKİ GÜNDÜZ BİR GECE KÖYÜMDE (09 Eylül 2014 - Salı)
MUZ LİFİ BOZYAZI'DA HAYAT BULUYOR (21 Ağustos 2014 - Perşembe)
SEVGİ VE BİR HİKAYE (12 Ağustos 2014 - Salı)
13 (ON ÜÇ) (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
BAYRAM VE KUR'ANA DAVET (20 Temmuz 2014 - Pazar)
BİR YAZAN ADAMI KAYBETTİK (08 Temmuz 2014 - Salı)
BUGÜNÜN RAMAZANLARI BİR BAŞKA (03 Temmuz 2014 - Perşembe)
ANAMUR VE ANTALYA'DAN (28 Haziran 2014 - Cumartesi)
ANAMUR VE ANTALYA'DA TRAFİK (17 Haziran 2014 - Salı)
"HAVA YOLU HALKIN YOLU" (08 Haziran 2014 - Pazar)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (05 Haziran 2014 - Perşembe)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (03 Haziran 2014 - Salı)
DR. MUSTAFA ERİM VE OSMANLI KAZASI ANAMUR (26 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
ANAMUR TV

ÇOK YAKINDA!

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.6481
EURO
6.5039
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Mersin için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:06 07:46 12:54 15:27 17:45 19:12