KONUŞMA ADABI (ÜSLUP)
Tarih: 26.1.2018 00:16:11 / 678okunma / yorum
İsmet Kadıoğlu

“insan sözünden, hayvan yularından tutulur.”
Üslup, Arapça bir kelimedir. Edebi olarak, kendine has anlatım şekli olduğu ifade edilir. Bir başka şekliyle üslup; tarz, biçim, anlatım yolu demektir.

Her türlü şeyin, bir çağın, bir akımın anlatım şekilleri üsluptur. Üslup kişiye hastır. Üslubu, “parmak izi gibi bir şeydir” şeklinde de ifade edenler olduğunu görüyoruz. Üslupta kişiye görelik vardır ama, çağlara, akımlara, konulara göre de farklılık gösterir. Üslubun üstün ve uygun olması isteniyorsa; duygu ve düşüncelerin üstünlüğüne, ifadenin anlamının doğru olmasına, ifadedeki kelimelerin seçilmiş seçkin kelimeler olmasına dikkat edilmelidir.

Üslup, konuşmada dikkat edilmesi gereken bir durumdur. İnsanlar konuşma tarzı/şekli ile kendisini tanıtır. Üslup aynı zamanda kişilik ifadesidir. İnsanın kendisidir üslup. Ve bununla ilgili şöyle bir sözün olduğunu ve kullanıldığını görüyoruz, “insan sözünden, hayvan yularından tutulur.”

Zamana ve muhataba bağlı olarak üslup belirlenir. Konunun durumuna göre, anlatma şekli üsluptur/tarzdır. Kişi muhatabının durumuna göre üslup seçmeli ve onu ikna etmeli/inandırmalıdır. Damardan girmek denir ya, üslup kalbe hitap etmelidir. Beynin kabulü kalpten geçer. İngiliz siyaset adamı Chesterfield de şöyle diyor, “Üslup; düşüncelerin elbisesidir.” Konu önemli ama nasıl söylendiği daha önemli. Üslubu istenen biçimde olan, kendini daha kesin ve doğru ifade eder. Üslubu iyi olmayanlar genelde, “kendimi doğru ifade edemedim, herkes söylediğimi yanlış anlıyor” diye dert yanar. Kelimeler kaba, sert seçilmesi yerine kibar ve uygun olmalıdır.

Tartıştığınız ya da konuştuğunuz kişiye ‘yalan söylüyorsun´ veya ‘yalancısın demek hakaret sayıldığı halde, ‘doğru söylemiyorsun´ dediğimizde hakaret sayılmıyor. İstanbul´da ikamet eden, Yüksek Öğretmen Okulu´ndan sınıf arkadaşım, matematik öğretmeni ve avukat Ahmet Fırat biz mahkemelerde karşımızdaki kişiye ‘yalan söylüyor´ yerine ‘söylediği doğru değil´ deriz diyor. “‘Sen yalancısın´ yerine ‘sen doğrusunu söylemiyorsun´ demek hukuka uygun ve kırıcı /hakaret olmayan söylemdir” diyor avukat arkadaşım.

Konuşmaların değerlendirilmesi, üslup, akıcılık, konunun kapsamına, derinliğine, abartılmadan anlatımıyla ilgilidir/ilgilendirilir. Konuşmacı, öfkesini ya da üzüntüsünü konuşmasına yansıtırsa olumlu sonuç alamaz. Kişi akla dayalı konuşmalı. Kalbe hitap etmelidir. Zekasını olumlu kullanmalıdır. Bu da akıllılıktır. Samimi üslup vicdana ve kalbe hitap eder. Kişiler samimiyetten etkilenecek şekilde yaratılmıştır. Kişi, inandığını ve yaşadıklarını samimiyetle sunmalıdır.

Konuşmacının ses tonu, vurgulamaları, seçtiği kelimeleri, gerçekçi yaklaşımları, organik üslubu, doğru bildiklerini doğru ve çekinmeden söylemesi, samimi olduğuna dinleyicilerin inanmasını sağlar.

İskoç asıllı ABD´li iş adamı Carnegie “Biz bu dünyada 4 şeyle değerlendirilir ve sınıflandırılırız: Ne yaptığımız, nasıl göründüğümüz, neyi nasıl söylediğimiz!” der. Nasıl söyleyeceğinizi çalışarak geliştirebilirsiniz.
Konuşma; insanın başkalarına kendini/düşündüklerini, yapacaklarını kelimelerle anlatabilmesidir. Konuşma insanın kişiliğini, seviyesini ve karakterini/huyunu sergiler. Etkili bir konuşma, kilitlerin açılmasını sağlayan bir anahtar ve yarışları kazandıran en iyi silahtır. 

Ancak konuşurken, çoğunlukla nasıl söylediğimiz, ne söylediğimizden daha etkilidir. Üslup, usulden ve esastan önce gelir. Etkili ve güzel bir konuşmada konunun kapsamı kadar söyleyiş tarzı da önemlidir. Neyi, ne zaman, nerede, nasıl söyleyeceğini bilmeyen bir kişinin güzel konuşması zordur. Herhangi bir isteğin ifadesinde, seçilen kelimeler ve söyleniş tarzı, kişiler üzerinde farklı etkiler uyandıracaktır.

Güzel konuşma; yerine, zamanına, hitap ettiğin kişiye/topluma uygun olarak yapılan konuşmadır. Neyi, nerede, ne zaman, kime nasıl söyleyeceğini bilen bir kişi güzel konuşuyor demektir.
Toplumda sevilmek ve sayılmak, kendini dinletmek, aranan bir kişi olmak, konuşma kurallarını iyi bilmek ve bu kuralları başarılı bir şekilde uygulamakla mümkündür.

Başkalarını hafife alarak konuşmak, karşısındakine ya da muhatabına kötü sıfatlar kullanmak, onu güç duruma düşürecek konuşmada bulunmak alaylı konuşmaktır. Bununla ilgili bir söz vardır; “istediğini söyleyen, istemediğini işitir.” Ve Mehmet Akif´ten şu nükte bu duruma uygun bir örnektir.
Bir toplantıda gençlerden biri Akif´e alay edercesine:
-Üstat, siz baytardınız değil mi, diye sorar.
Mehmet Akif gayet sakin bir şekilde cevabını verir:
-Evet, bir yeriniz mi ağrıyordu?

Boşboğazlık yaparak konuşmalarda kabul görmez konuşmalardandır. Yerli yersiz sözleri sarf etmek. Bununla ilgili örnekte de fizikçi ve astronot Galileo´ya ait. Ünlü Galileo´ye biri;
-Üstat, kulaklarınız bir insan için biraz büyük değil mi demiş.
Galileo: Doğru, demiş. Benim kulaklarım bir insan için biraz büyük; ama seninkiler de bir eşek için fazla küçük sayılmaz mı?

Konuşurken yapılan eleştiriler de usulüne uygun olmalı. Başkalarının düşüncelerine olduğu gibi katılma zorunluluğu yoktur. Katılmadığımız fikirleri eleştirmeli ama uygun bir tarzda/üslupta yapmalıdır. Eleştirinin mutlaka uygun bir yolu vardır. Kaba, saygısız bir üslup seviyesizliktir.

Konuşmada hoşgörülü olmayan, kendi düşüncelerini zorla kabul ettirmeye çalışan/kesin konuşan yanlış tarzdadır. Tehdit eder gibi sert konuşmalar kabul görmeyen konuşmalardır. Yanlış düşünceler kaba, sert bir üslupla kabul ettirilemez, konuşmacıyı haklı çıkarmaz. Etkili ve güzel konuşmada konunun kapsamının yanında ifade ediş tarzı da önemlidir. İfadelerde, seçilen kelimelerin ve söyleme tarzının dinleyenler üzerinde farklı etkiler uyandıracağı unutulmamalıdır.
“ Söz ola kese savaşı, söz ola kestire başı.
Söz ola agulu aşı, bal ile yağ ede bir söz.” Demiş Yunus Emre.

Az ve öz konuşmak, etkilemenin önemli durumlarından bir özelliktir. Buna da şu örneği verelim: Bir bilge kişiye sormuşlar:
-Bir insanın zekasını nerden anlarsınız?
-Konuşmasından.
-Ya hiç konuşmazsa?
-O kadar akıllı insan yok ki, demiş.

Kısaca özetlersek: Övünerek konuşmayan, karşısındakine değer veren, kaba ve argo sözlerden uzak duran, yerine zamanına ve karşısındakine göre konuşan, samimi ve inanarak konuşan, öz, az, kararlı ve kendine güvenerek konuşan, bin kere düşünüp bir kere konuşan, üslup ve uygun ses tonu ile konuşan güzel konuşan kişidir.
Siyasi açıdan üslup konusunu bir sonraki yazımda inşallah ele alacağız.
Hoş kalın. Ocak 2018. Ankara. İsmet Kadıoğlu.

Anahtar Kelimeler: KONUŞMA, ADABI, ÜSLUP
Yazarın Diğer Yazıları
KAPI ÇALAR ve KAPI ÇALMAZ (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
EKONOMİK SAVAŞ-2 (14 Eylül 2018 - Cuma)
EKONOMİK SAVAŞ-1 (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR ve BİLSEM (17 Ağustos 2018 - Cuma)
İP ve CHP (07 Ağustos 2018 - Salı)
YAĞMUR DAMLASI (28 Temmuz 2018 - Cumartesi)
24 HAZİRAN SEÇİM SONUÇLARI (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
MUTLU OLMAK İÇİN JAPONYA´YA MI GİDELİM? (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
"YIKIM İTTİFAKI"NA OY VERMEM (19 Haziran 2018 - Salı)
İKİ ATASÖZÜ ve BİR HİKAYE (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
MERSİN ÖĞRETMEN OKULU BULUŞMASI ve 50. YIL (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DOĞAL GAZ (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SİYASET ve 24 HAZİRAN SEÇİMİ (04 Mayıs 2018 - Cuma)
KLİMA ve MUZ SERASINDA DOĞALGAZ (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-2 (15 Nisan 2018 - Pazar)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-1 (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
ISINMAK ve BİR ŞİİR (23 Mart 2018 - Cuma)
İLAN EDİLMEMİŞ PAYLAŞIM SAVAŞI (01 Mart 2018 - Perşembe)
KIZILELMA ÜLKÜSÜ (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
SİYASETTE ÜSLUP (07 Şubat 2018 - Çarşamba)
ORTADOĞU-4 (İsrail nasıl kuruldu ve bugünü) (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
ORTADOĞU-3 (İdlib) (15 Aralık 2017 - Cuma)
ORTADOĞU-2 (Misak-ı Milli) (05 Aralık 2017 - Salı)
DOST DEDİĞİN KİMDİR? ((Temel´e mektup-3) (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DEĞİŞİM VAR MI? (05 Ekim 2017 - Perşembe)
YORGUNLUĞUN ÇÖZÜMÜ NEDİR? (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET İNSAN HARCAMA SANATIDIR" (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
"METAL YORGUNLUĞU" (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET BARONLARI AK PARTİ´DE OLAMAZ" (06 Eylül 2017 - Çarşamba)
KÖÇEK DEĞİL GÖÇEK veya GÖÇEN (15 Ağustos 2017 - Salı)
BABA--EVLAT ve DEDE (04 Ağustos 2017 - Cuma)
15 TEMMUZ 2016 DESTANI (21 Temmuz 2017 - Cuma)
ÇAM SAKIZI ÇOBAN ARMAĞANI YANDI KÜKÜR--6 (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
EKİZ GOCA ve FADİME NENE (23 Haziran 2017 - Cuma)
FİRMA: MİS AMASYA TUR PLAKA: 05 BB 575 (06 Haziran 2017 - Salı)
OSMAN GOCA (NAMIDİĞER KÖÇEK OSMAN) (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
ÖLÜM MELEĞİ (04 Mayıs 2017 - Perşembe)
BİR ÖKSÜZÜN ÖYKÜSÜ (28 Nisan 2017 - Cuma)
TEŞEKKÜRLER ERDOĞAN ve BAHÇELİ (18 Nisan 2017 - Salı)
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİ ve OYUM (14 Nisan 2017 - Cuma)
16 NİSAN BEKLENTİSİ (08 Nisan 2017 - Cumartesi)
AVRUPA "EVET" İÇİN ÇALIŞIYOR (17 Mart 2017 - Cuma)
SELİNTİ ve OSMAN GOCA (09 Mart 2017 - Perşembe)
AK PARTİ MHP ve OYUMUN RENGİ (19 Şubat 2017 - Pazar)
TEŞEKKÜRLER MEHMET TÜRE ve MEHMET CABBAR (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
KARAMAN BEY´İN KOYNU ve VARYEMEZ (10 Ocak 2017 - Salı)
HALEP ORADA İSE ARŞIN BURADA (22 Aralık 2016 - Perşembe)
"EMEKLİLİK NASIL GİDİYOR" ARİF BEY? (15 Aralık 2016 - Perşembe)
ANEMURİUM (RÜZGARLI BURUN) (05 Aralık 2016 - Pazartesi)
"PERDENİN ARDI PERDE" (24 Ekim 2016 - Pazartesi)
BATAN GEMİNİN HİKAYESİ ve BABA (01 Ekim 2016 - Cumartesi)
ADAM OLMAK, AHLAK ve İKİ KURUŞLUK DEĞER (29 Ağustos 2016 - Pazartesi)
"BEN SENİ ATATÜRK´LE DÖVERİM" (03 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DÜRÜSTLÜK ve RÜZGARLI SOKAK (13 Haziran 2016 - Pazartesi)
EĞİTİM HAYATIN TA KENDİSİDİR (02 Haziran 2016 - Perşembe)
NANKÖRLÜK ve BİR HİKAYE (03 Mayıs 2016 - Salı)
ANNE OLMAK ve EDİSON (11 Nisan 2016 - Pazartesi)
"ERDOĞAN GİTSİN" (21 Mart 2016 - Pazartesi)
DEĞİŞİM ve SOYADI MESELESİ (KÜKÜR - 4) (09 Mart 2016 - Çarşamba)
ÇÖP KAMYONU OLMAMAK/olmak (13 Ağustos 2015 - Perşembe)
AÇIK OY, BİZ BİZE SAYIM (30 Temmuz 2015 - Perşembe)
GENÇLİK YAŞLILIK ve ÖLÜM (20 Temmuz 2015 - Pazartesi)
ESKİYİ ÖZLEMEK VE BAYRAM (15 Temmuz 2015 - Çarşamba)
ALPER DURU ANAOKULU ve İNADINA SEVGİ (06 Temmuz 2015 - Pazartesi)
21 BAŞÖRTÜLÜ VEKİL ve RAVZA KAVAKÇI (25 Haziran 2015 - Perşembe)
OYUM KİME (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
SİYASİLERİN UNUTULMAYAN GAFLARI (22 Mayıs 2015 - Cuma)
DOSTLUK VE AFFETMEK (13 Mayıs 2015 - Çarşamba)
POLİTİKA SİYASET VE AHLAK (05 Mayıs 2015 - Salı)
TANITIM VE ERDOĞAN SEVDALISI RABİA (23 Nisan 2015 - Perşembe)
8 HAZİRAN SABAHI "MİLLETÇE ALKIŞLIYORUZ" (18 Nisan 2015 - Cumartesi)
MERSİN`DE SİYASET (12 Nisan 2015 - Pazar)
MUHALEFET NE YAPAR? (02 Nisan 2015 - Perşembe)
"HALKIN VELİ`Sİ HAKKIN DELİSİ" (26 Mart 2015 - Perşembe)
TÜRKİYE DEYİNCE AKLA NE GELİR? (19 Mart 2015 - Perşembe)
DÜRÜST MÜSÜNÜZ? (06 Şubat 2015 - Cuma)
OSMANLICA YASAK MIYDI ACABA? (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
ANAMUR’UN EN KÖTÜ YANI ANTALYA’YA DÖNÜŞÜ (08 Aralık 2014 - Pazartesi)
MGK ve VESAYET REJİMİNE GERİ Mİ DÖNÜLÜYOR (12 Kasım 2014 - Çarşamba)
YANDAŞLIK VE TARAFSIZLIK (03 Kasım 2014 - Pazartesi)
YENİ TÜRKİYE VE DAVUTOĞLU (16 Ekim 2014 - Perşembe)
KEŞKEK (16 Ekim 2014 - Perşembe)
İKİ GÜNDÜZ BİR GECE KÖYÜMDE (09 Eylül 2014 - Salı)
MUZ LİFİ BOZYAZI'DA HAYAT BULUYOR (21 Ağustos 2014 - Perşembe)
SEVGİ VE BİR HİKAYE (12 Ağustos 2014 - Salı)
13 (ON ÜÇ) (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
BAYRAM VE KUR'ANA DAVET (20 Temmuz 2014 - Pazar)
BİR YAZAN ADAMI KAYBETTİK (08 Temmuz 2014 - Salı)
BUGÜNÜN RAMAZANLARI BİR BAŞKA (03 Temmuz 2014 - Perşembe)
ANAMUR VE ANTALYA'DAN (28 Haziran 2014 - Cumartesi)
ANAMUR VE ANTALYA'DA TRAFİK (17 Haziran 2014 - Salı)
"HAVA YOLU HALKIN YOLU" (08 Haziran 2014 - Pazar)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (05 Haziran 2014 - Perşembe)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (03 Haziran 2014 - Salı)
DR. MUSTAFA ERİM VE OSMANLI KAZASI ANAMUR (26 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
ANAMUR TV

ÇOK YAKINDA!

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.8113
EURO
6.7288
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Mersin için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:06 07:46 12:54 15:27 17:45 19:12