KEŞKEK
Ağustos ayının sonuna doğru köyüme gittiğimde, dayımın evinin damında ve hayvan barınma ya da hayvan yiyeceği saklama yeri olan, çivlik diye adlandırdığımız damın üstünde, bembeyaz, darı (mısır) sömeklerinin kurutulmak üzere serili olduğunu gördüm.
Tarih: 16.10.2014 14:13:48 / 1175okunma / yorum
İsmet Kadıoğlu

KEŞKEK

Ağustos ayının sonuna doğru köyüme gittiğimde, dayımın evinin damında ve hayvan barınma

ya da hayvan yiyeceği saklama yeri olan, çivlik diye adlandırdığımız damın üstünde,

bembeyaz, darı (mısır) sömeklerinin kurutulmak üzere serili olduğunu gördüm. Bembeyaz,

zemine yağmış kar gibi çok hoş görünüyordu. Biliyorum eskiden biz de aynı iri taneli ve beyaz darı ekerdik. Hatırladığıma göre sonradan sarı renkli ve küçük taneli darılar ekilmeye

başlamıştı. Sordum Kadı dayıya ve Fadime neneye, niçin sarı darı ekmiyorsunuz dedim. “Eh a

gardaşım, birincisi bazlaması çok farklı olur ikincisi keşkek sadece beyaz darıdan olur. Olduğu

kadarıyla biz ürettiğimizi satarız ve satın alanlar, keşkek için alır dediler.

***

Yörede, özelikle Anamur ve çevresinde, düğünlerin, mevlütlerin, bayramların ve özel

günlerde verilen genel yemeklerde, ben buraya yemek için değil keşkek için geldim denen ve

kendimin de vazgeçilmezi olan keşkekten bahsetmek ve keşkeği bilmeyenlere ya da

unutmuşlara hatırlatmak istedim.

***

Yalnız bizim yöremizde olan ve bir başka yörede olmadığını sandığım mısır keşkeğinden

bahsedeceğim. Bizde, keşkeği mısırdan yapmak esastır. Buğdaydan da yapılır. Keşkek yemeği

iki türlüdür. Yahnili keşkek (Yahni; et ve soğan ile hazırlanmış sos demektir.) Yoğurtlu keşkek.

***

Keşkek ister yahnili olarak yenilsin, ister yoğurtlu olarak ana maddesi mısırdır(darıdır) ve

buğdaydır. Keşkek yemeğinin nasıl yapılmasından öte, darının keşkek yemeği yapılabilecek

hale nasıl gelmesine bakalım.

***

Dibek; buğday, mısır gibi tahılları işlemek, onları çorbalık, bulgurluk, aşlık gibi gıda

maddelerine dönüştüren, üzerinde yapılan işlemle sağa sola hareket edemeyecek

büyüklükte, ortasında yarım metre (daha büyüğü veya daha küçüğü de olabilir) çapında, 40,

50 cm. derinliğinde açılmış çukur bulunan taş.

***

Solku; keşkeklik darıyı dibekte dövmek için, tek taraflı çekiç gibi ve saplı sert ve dayanaklı

ağaçtan yapılmış olan malzemedir.

***

Keşkeklik darılar önce bir süreliğine kap içinde ısıtılır. Daha sonra dibeklerde solkularla

dövülerek kepertilir. Kepertme işlemi mısırın kabuğunu alma ve kendisini de biraz döverek

küçültme işlemidir. Solkular vuruldukça nemli mısırın kabukları ayrılacak, ancak dibek içinde

kalacaktır. Dibeklerde dövülen mısırlar bez üzerine serilerek dam başlarında ala güneşli

yerlerde kurutulur. Kurutma işleminden sonra rüzgârda savrulunca mısır içerisindeki

kabuklar, kepekler uçacak geriye keşkeklik dövülmüş dövme dediğimiz mısırlar kalacaktır.

Düğünlerde veya evlerde pişirileceği zaman akşamdan ıslatılır. Islatma suyu süzülür. Yeniden

bol miktarda su konularak büyük kazanlarda, odun ateşiyle ocaklarda koyu bir kıvam alıncaya

kadar pişirilir. Kazanların odun ateşi ile kaynatılması keşkeğin lezzetini artırmaktadır.

***

Yörede, yemek masaları etrafındaki kişilere birer tabak verilir, her tabağa da, kişinin isteğine

göre yemekler sırayla servis edilir. Çorba, etli kuru fasulye, etli pilav, tatlı, ortada salata ve en

son kişinin isteğine göre yahnili ya da yoğurtlu keşkek servis yapılır. Keşkeğin üzerine isteğe

göre, sulu didilmiş, biberli ve yağlı olarak kızartılarak pişirilmiş et ve soğan ya da soğuk olarak

yoğurt ilave edilmek suretiyle servis yapılır. Üzerine kekik, nane koyularak yenir.

***

Anamur ve çevresinde düğünlerin, mevlütlerin ve bayram ikramlarının vazgeçilmezi darı

keşkeği yanında, mısır un haline getirilip gözlemesi, yani tapa tap ekmeği yapılır, buna

bazlama denir. Bu isim, ekmeğin oklava ile açılması zor olduğundan, ekmek yapılan senit

üzerinde, hamura elle tapa tap vurularak yapıldığı için verilmiştir. Yukarıda bahsettiğim gibi

keşkek için darı dövmesi yapılır ki bu başka yörede yoktur diye düşünüyorum. Keşkek

dövmesi şimdilerde değirmende de yapılabiliyor. Esas olanı, bir araya gelen 5-6 kadının

dibekte solkularla, dibekteki darı üzerine sırayla vurarak, döverek hazırladığı dövmedir.

Pişirilen darının üstüne et ve soğan keşkeği ile servis yapılır, veya haşlanan döğmenin üzerine

yoğurt nane yanında da kuru soğanla servis yapılır.

***

Bizim medeniyetimizde yemek kültürü, bir nevi ibadet biçimindedir. Orta Asya’dan

Anadolu’ya göçte ve daha sonrasında, beslenmenin her türlüsünde, dini vecibeler ve

gereklilikler vardır. Anadolu’da beslenme, hayatın devam etmesi için biyolojik bir ihtiyaçtan

ziyade, kültürel değerlerin yaşatılması ve devamı için oldukça önemli olmuştur.

***

Keşkek ve benzeri yemek merasimleri, insanları bir araya getiren ve aralarındaki bağları

kuvvetlendiren toplu yemek günleridir. Keşkek; paylaşmanın, kardeşliğin, dayanışmanın,

birlikte yardımlaşmanın ve değerlerimizin yaşatılması için sürekli yenmeye ve yapılmaya

devam edecektir. Keşkek günleri, hemen hemen ülkemizin her yöresinde küçük farklılıklarla

bilinmekte ve her yıl icra edilmektedir. Keşkek; bazı bölgelerimizde ise Ramazan ve bayram

günlerinin vazgeçilmez yemeklerindendir. Hoş kalın. İsmet Kadıoğlu – Eylül 2014

Anahtar Kelimeler: KEŞKEK
Yazarın Diğer Yazıları
KAPI ÇALAR ve KAPI ÇALMAZ (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
EKONOMİK SAVAŞ-2 (14 Eylül 2018 - Cuma)
EKONOMİK SAVAŞ-1 (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR ve BİLSEM (17 Ağustos 2018 - Cuma)
İP ve CHP (07 Ağustos 2018 - Salı)
YAĞMUR DAMLASI (28 Temmuz 2018 - Cumartesi)
24 HAZİRAN SEÇİM SONUÇLARI (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
MUTLU OLMAK İÇİN JAPONYA´YA MI GİDELİM? (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
"YIKIM İTTİFAKI"NA OY VERMEM (19 Haziran 2018 - Salı)
İKİ ATASÖZÜ ve BİR HİKAYE (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
MERSİN ÖĞRETMEN OKULU BULUŞMASI ve 50. YIL (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DOĞAL GAZ (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SİYASET ve 24 HAZİRAN SEÇİMİ (04 Mayıs 2018 - Cuma)
KLİMA ve MUZ SERASINDA DOĞALGAZ (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-2 (15 Nisan 2018 - Pazar)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-1 (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
ISINMAK ve BİR ŞİİR (23 Mart 2018 - Cuma)
İLAN EDİLMEMİŞ PAYLAŞIM SAVAŞI (01 Mart 2018 - Perşembe)
KIZILELMA ÜLKÜSÜ (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
SİYASETTE ÜSLUP (07 Şubat 2018 - Çarşamba)
KONUŞMA ADABI (ÜSLUP) (26 Ocak 2018 - Cuma)
ORTADOĞU-4 (İsrail nasıl kuruldu ve bugünü) (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
ORTADOĞU-3 (İdlib) (15 Aralık 2017 - Cuma)
ORTADOĞU-2 (Misak-ı Milli) (05 Aralık 2017 - Salı)
DOST DEDİĞİN KİMDİR? ((Temel´e mektup-3) (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DEĞİŞİM VAR MI? (05 Ekim 2017 - Perşembe)
YORGUNLUĞUN ÇÖZÜMÜ NEDİR? (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET İNSAN HARCAMA SANATIDIR" (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
"METAL YORGUNLUĞU" (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET BARONLARI AK PARTİ´DE OLAMAZ" (06 Eylül 2017 - Çarşamba)
KÖÇEK DEĞİL GÖÇEK veya GÖÇEN (15 Ağustos 2017 - Salı)
BABA--EVLAT ve DEDE (04 Ağustos 2017 - Cuma)
15 TEMMUZ 2016 DESTANI (21 Temmuz 2017 - Cuma)
ÇAM SAKIZI ÇOBAN ARMAĞANI YANDI KÜKÜR--6 (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
EKİZ GOCA ve FADİME NENE (23 Haziran 2017 - Cuma)
FİRMA: MİS AMASYA TUR PLAKA: 05 BB 575 (06 Haziran 2017 - Salı)
OSMAN GOCA (NAMIDİĞER KÖÇEK OSMAN) (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
ÖLÜM MELEĞİ (04 Mayıs 2017 - Perşembe)
BİR ÖKSÜZÜN ÖYKÜSÜ (28 Nisan 2017 - Cuma)
TEŞEKKÜRLER ERDOĞAN ve BAHÇELİ (18 Nisan 2017 - Salı)
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİ ve OYUM (14 Nisan 2017 - Cuma)
16 NİSAN BEKLENTİSİ (08 Nisan 2017 - Cumartesi)
AVRUPA "EVET" İÇİN ÇALIŞIYOR (17 Mart 2017 - Cuma)
SELİNTİ ve OSMAN GOCA (09 Mart 2017 - Perşembe)
AK PARTİ MHP ve OYUMUN RENGİ (19 Şubat 2017 - Pazar)
TEŞEKKÜRLER MEHMET TÜRE ve MEHMET CABBAR (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
KARAMAN BEY´İN KOYNU ve VARYEMEZ (10 Ocak 2017 - Salı)
HALEP ORADA İSE ARŞIN BURADA (22 Aralık 2016 - Perşembe)
"EMEKLİLİK NASIL GİDİYOR" ARİF BEY? (15 Aralık 2016 - Perşembe)
ANEMURİUM (RÜZGARLI BURUN) (05 Aralık 2016 - Pazartesi)
"PERDENİN ARDI PERDE" (24 Ekim 2016 - Pazartesi)
BATAN GEMİNİN HİKAYESİ ve BABA (01 Ekim 2016 - Cumartesi)
ADAM OLMAK, AHLAK ve İKİ KURUŞLUK DEĞER (29 Ağustos 2016 - Pazartesi)
"BEN SENİ ATATÜRK´LE DÖVERİM" (03 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DÜRÜSTLÜK ve RÜZGARLI SOKAK (13 Haziran 2016 - Pazartesi)
EĞİTİM HAYATIN TA KENDİSİDİR (02 Haziran 2016 - Perşembe)
NANKÖRLÜK ve BİR HİKAYE (03 Mayıs 2016 - Salı)
ANNE OLMAK ve EDİSON (11 Nisan 2016 - Pazartesi)
"ERDOĞAN GİTSİN" (21 Mart 2016 - Pazartesi)
DEĞİŞİM ve SOYADI MESELESİ (KÜKÜR - 4) (09 Mart 2016 - Çarşamba)
ÇÖP KAMYONU OLMAMAK/olmak (13 Ağustos 2015 - Perşembe)
AÇIK OY, BİZ BİZE SAYIM (30 Temmuz 2015 - Perşembe)
GENÇLİK YAŞLILIK ve ÖLÜM (20 Temmuz 2015 - Pazartesi)
ESKİYİ ÖZLEMEK VE BAYRAM (15 Temmuz 2015 - Çarşamba)
ALPER DURU ANAOKULU ve İNADINA SEVGİ (06 Temmuz 2015 - Pazartesi)
21 BAŞÖRTÜLÜ VEKİL ve RAVZA KAVAKÇI (25 Haziran 2015 - Perşembe)
OYUM KİME (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
SİYASİLERİN UNUTULMAYAN GAFLARI (22 Mayıs 2015 - Cuma)
DOSTLUK VE AFFETMEK (13 Mayıs 2015 - Çarşamba)
POLİTİKA SİYASET VE AHLAK (05 Mayıs 2015 - Salı)
TANITIM VE ERDOĞAN SEVDALISI RABİA (23 Nisan 2015 - Perşembe)
8 HAZİRAN SABAHI "MİLLETÇE ALKIŞLIYORUZ" (18 Nisan 2015 - Cumartesi)
MERSİN`DE SİYASET (12 Nisan 2015 - Pazar)
MUHALEFET NE YAPAR? (02 Nisan 2015 - Perşembe)
"HALKIN VELİ`Sİ HAKKIN DELİSİ" (26 Mart 2015 - Perşembe)
TÜRKİYE DEYİNCE AKLA NE GELİR? (19 Mart 2015 - Perşembe)
DÜRÜST MÜSÜNÜZ? (06 Şubat 2015 - Cuma)
OSMANLICA YASAK MIYDI ACABA? (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
ANAMUR’UN EN KÖTÜ YANI ANTALYA’YA DÖNÜŞÜ (08 Aralık 2014 - Pazartesi)
MGK ve VESAYET REJİMİNE GERİ Mİ DÖNÜLÜYOR (12 Kasım 2014 - Çarşamba)
YANDAŞLIK VE TARAFSIZLIK (03 Kasım 2014 - Pazartesi)
YENİ TÜRKİYE VE DAVUTOĞLU (16 Ekim 2014 - Perşembe)
İKİ GÜNDÜZ BİR GECE KÖYÜMDE (09 Eylül 2014 - Salı)
MUZ LİFİ BOZYAZI'DA HAYAT BULUYOR (21 Ağustos 2014 - Perşembe)
SEVGİ VE BİR HİKAYE (12 Ağustos 2014 - Salı)
13 (ON ÜÇ) (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
BAYRAM VE KUR'ANA DAVET (20 Temmuz 2014 - Pazar)
BİR YAZAN ADAMI KAYBETTİK (08 Temmuz 2014 - Salı)
BUGÜNÜN RAMAZANLARI BİR BAŞKA (03 Temmuz 2014 - Perşembe)
ANAMUR VE ANTALYA'DAN (28 Haziran 2014 - Cumartesi)
ANAMUR VE ANTALYA'DA TRAFİK (17 Haziran 2014 - Salı)
"HAVA YOLU HALKIN YOLU" (08 Haziran 2014 - Pazar)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (05 Haziran 2014 - Perşembe)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (03 Haziran 2014 - Salı)
DR. MUSTAFA ERİM VE OSMANLI KAZASI ANAMUR (26 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
ANAMUR TV

ÇOK YAKINDA!

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.8113
EURO
6.7288
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Mersin için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:06 07:46 12:54 15:27 17:45 19:12