AİLE TİPLERİ, KÖÇEKLİK ve FARKLILIKLARIMIZ
Tarih: 28.1.2017 00:23:48 / 822okunma / yorum
İsmet Kadıoğlu

ANAERKİL- ATAERKİL AİLE TİPLERİ
Yazdığımız köşe yazılarında; derinlemesine bir fikri savunabileceğimiz gibi gündelik, sıradan bir olayı da anlatabiliriz. Anı, hatıra, hayat tecrübelerimiz, gördüklerimiz ve yaşadıklarımızdan çıkarttığımız ibretler.. Uzmanlık alanımızla ilgili kıymetli bilgilerimiz...

Selinti´den (Gazipaşa´dan) her ne sebeple göç edip Anamur´un Kükür mahallesine (Enişbükü´ne) yerleşen bir aileye ‘Köçekler´ denmiş. Ben de bu takma isme ve köçekliğe kafayı taktım. O aileden, yaşça büyük, sağ olan Gadı Kömür´e sordum; neden size ‘Köçekler´ ya da babanıza “Köçek Osman” derler? O da bilmiyorum ama dedem Mahmut Kömür, Selinti´den gelip Köyceğiz´e yerleşmiş dedi. Bunun üzerine Selinti neresidir ve oralarda köçeklik var mıdır araştırmamın neticesinde köçek ve köçeklik ve de Selinti konusunda toparladığım bilgileri yazarak sizlerle paylaşmak istedim.

İlk çağlarda toplumda kadın, soyu belirlediği, çocukları yetiştirdiği, üretimde söz sahibi olduğu için erkeklerden üstündü ve toplumun atası kabul edilirdi. Bu dönemlerde üretim de yapılamıyordu. Erkekler avcılıkla, kadınlar dış etkenlere karşı soyun devam etmesini sağlıyordu. Kadın, geçime avlanmaktan daha çok katkıda bulunan ve daha güvenli geçim kaynağı olan bitki toplama işini yapıyordu.

Ailede kadının sorumluluğunun daha çok olduğunu ve soyu da onun belirlediğini anlıyoruz. İşte bu tür yetkilere sahip olan kadın, toplumda farklı bir konum kazanmıştır. Ancak, zamanla evlenme biçimindeki değişiklik, üretimdeki gelişmeler, yerleşik düzene ve tarıma geçilmesi, maden işletmeciliğine başlanması,  kadının egemen olduğu bu şekildeki toplum düzeni değişmeye başladı. Kadın ve erkek arası iş bölümü değişti. Ve kadının toplumdaki görevleri ikinci bir öneme sahip olmaya başladı. İlk çağlardan itibaren her toplumda belirlenen kadın erkek görevleri, tarih içerisinde dönüşüme yani değişime uğramıştır.

Feminizm, her alanda kadın haklarının kısıtlanmasına karşı savunulan davranış şeklidir. Feminizme göre, ataerkil toplum yapısı; akrabalığın ve üretimin merkezinde kadınların yer aldıkları, anaerkil düzenden sonra ortaya çıkmış ve onu bastırarak yok etmiştir. Böylece, anaerkil toplum düzeni yerini, erkek egemen olan, baba soyuna dayanan ataerkil toplum düzenine bıraktı.

KÖÇEK VE KÖÇEKLİK
Anaerkil aile tipinden ataerkil aile tipine geçilmesi sonucu, anaerkilliğin etkisinden kurtulamayan toplumlarda, özellikle Şamanlarca yapılan ayinlerde, dansların kadınsı bir tavır ve üslupta görünüm kazanmasına sebep olmuştur. Kadın üstünlüğünün etkisi ile kadın kılığında kıyafetler giyerek oynayan erkekler olmuştur. Bu işi yapana köçek, mesleğe de köçeklik denir.

 Köçekliğin, Orta Asya´ya kadar uzanan geçmişi vardır.
Kadın egemen aile tipi etkisinde kalan erkekler, kadın kılığına girerek, Osmanlı dönemi saray ve saltanat çevresinde de köçeklik dansı ederlerdi.

Anadolu´nun bazı bölgelerinde hala var olan köçeklik, özellikle Kastamonu ve Kırşehir yöresinin zengin bir kültürüdür.“Kambersiz düğün olmaz” dendiği gibi, Kastamonu düğün şenlikleri köçeksiz yapılmaz diye söylenir.

Köçekler gösteri sanatlarının en renklilerindendir. Evliya Çelebi köçekler için, “yetmiş tastan, feleğin çemberinden geçmiş” deyimini kullanırmış.

Toplumun büyük bir kesimi köçekliğe her ne kadar hala olumsuz baksa da, Neşet Ertaş gibi hem Türkiye´nin, hem de dünyanın en önemli kültür sembollerinden olan büyük bir şahsiyetin de geçmişinde köçeklik vardır. 

"Zalım kader devranını dön derdi, tuttu bizi İbikli´ye gönderdi.
Babam saz çalarken bana zil verdi, oynadım meydanda köçek dediler.
Anam Döne, İbikli´de ölünce, tam beş tane öksüz yetim kalınca, beşimiz de per perişan olunca, babamgile buradan göçek dediler" 

Dizeleriyle bu kültürden asla utanmadığını aksine, bir zamanlar kendisini köçek diye dışlayanların yıllar sonra sazını öptüğünü belirten Neşet Ertaş bu kültürün içinden geçmiş en ünlü isimlerin başında gelir. Bir anlamda köçekliği toplum gözünde normalleştiren, Neşet Ertaş gibi büyük üstatların saygınlığıdır.  

FARKLILIKLARIMIZ ZENGİNLİĞİMİZDİR
Din, mezhep, ırk, gelir seviyesi farklılıkları ve kültür farklılıkları, içinde bulunduğumuz toplumun çok çeşitli kültürel değere sahip olduğunu gösterir. Kendimizden farklı kültürel değerlere sahip gurupların değerlerine örf ve adetlerine, mesleklerine saygılı olmalıyız. Onları karşımıza almamalıyız. Hatta kendimizde olmayan ve hoşlanabileceğimiz ve yapabileceğimiz farklılıklarla kültürümüzü zenginleştirebiliriz. Reddetmek yerine benimsemek. Onları paylaşarak anlaşmak doğru olandır. Farklılıklar doğaldır, hayatı anlamlı kılar ve zenginleştirir.

Farklılıklarımız zenginliklerimizdir. Birbirimizi tamamlar. Bu nedenle herkes birbirlerinin farklılıklarına saygı duymalıdır. Bu saygı; kişiye, farklı inançlara, görüşlere, yaşayış biçiminedir. Herkesin hayat tarzına, mesleğine, düşüncesine, inancına, farklılığına ve varlığına saygı göstermek zorunludur.
Toplumlar çok farklı kültürel değerlere, farklı görüş, düşünce, inanç ve anlayışa sahiptir. Farklılıklar; hayatı tek düze olmaktan çıkarır ve zenginleştirir.

Aile tipleri ve köçeklik konusunu neden yazdım… Hani bir söz vardır, “düğün değil bayram değil” gibi. Ben 10 yaşlarımda iken kaybettiğimiz Osman Goca denen dedemiz vardı. Uslu, sakin, akıllı, mülayim bir adamdı. Onun bir ismi de “Köçek Osman” idi. Yazımın başında da bahsettiğim gibi; bu konuları bir araştırdım ve karşıma çıkan bu güzel bilgileri sizlerle paylaşmak istedim. Ancak esas konumuz Osman Goca konusuna yerimiz kalmadı. İnşallah o konuyu da bir başka yazımızda bulacaksınız.
Öğretmenlik yaptığım süre içerisinde, öğrencilerime şu tavsiyede bulunurdum: Önce kendine saygı sonra kaşındakine saygı, onu olduğu gibi kabul etmek. İnsanları olduğu gibi kabul ederek yaşayın.
Hoş kalın. Ocak 2017 Antalya İsmet Kadıoğlu.

 

 

 

Yazarın Diğer Yazıları
KAPI ÇALAR ve KAPI ÇALMAZ (06 Ekim 2018 - Cumartesi)
EKONOMİK SAVAŞ-2 (14 Eylül 2018 - Cuma)
EKONOMİK SAVAŞ-1 (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR ve BİLSEM (17 Ağustos 2018 - Cuma)
İP ve CHP (07 Ağustos 2018 - Salı)
YAĞMUR DAMLASI (28 Temmuz 2018 - Cumartesi)
24 HAZİRAN SEÇİM SONUÇLARI (11 Temmuz 2018 - Çarşamba)
MUTLU OLMAK İÇİN JAPONYA´YA MI GİDELİM? (04 Temmuz 2018 - Çarşamba)
"YIKIM İTTİFAKI"NA OY VERMEM (19 Haziran 2018 - Salı)
İKİ ATASÖZÜ ve BİR HİKAYE (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
MERSİN ÖĞRETMEN OKULU BULUŞMASI ve 50. YIL (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DOĞAL GAZ (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SİYASET ve 24 HAZİRAN SEÇİMİ (04 Mayıs 2018 - Cuma)
KLİMA ve MUZ SERASINDA DOĞALGAZ (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-2 (15 Nisan 2018 - Pazar)
KÖYDEKİ TAŞEVLER-1 (11 Nisan 2018 - Çarşamba)
ISINMAK ve BİR ŞİİR (23 Mart 2018 - Cuma)
İLAN EDİLMEMİŞ PAYLAŞIM SAVAŞI (01 Mart 2018 - Perşembe)
KIZILELMA ÜLKÜSÜ (17 Şubat 2018 - Cumartesi)
SİYASETTE ÜSLUP (07 Şubat 2018 - Çarşamba)
KONUŞMA ADABI (ÜSLUP) (26 Ocak 2018 - Cuma)
ORTADOĞU-4 (İsrail nasıl kuruldu ve bugünü) (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
ORTADOĞU-3 (İdlib) (15 Aralık 2017 - Cuma)
ORTADOĞU-2 (Misak-ı Milli) (05 Aralık 2017 - Salı)
DOST DEDİĞİN KİMDİR? ((Temel´e mektup-3) (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
ANAMUR´DA DEĞİŞİM VAR MI? (05 Ekim 2017 - Perşembe)
YORGUNLUĞUN ÇÖZÜMÜ NEDİR? (27 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET İNSAN HARCAMA SANATIDIR" (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
"METAL YORGUNLUĞU" (13 Eylül 2017 - Çarşamba)
"SİYASET BARONLARI AK PARTİ´DE OLAMAZ" (06 Eylül 2017 - Çarşamba)
KÖÇEK DEĞİL GÖÇEK veya GÖÇEN (15 Ağustos 2017 - Salı)
BABA--EVLAT ve DEDE (04 Ağustos 2017 - Cuma)
15 TEMMUZ 2016 DESTANI (21 Temmuz 2017 - Cuma)
ÇAM SAKIZI ÇOBAN ARMAĞANI YANDI KÜKÜR--6 (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
EKİZ GOCA ve FADİME NENE (23 Haziran 2017 - Cuma)
FİRMA: MİS AMASYA TUR PLAKA: 05 BB 575 (06 Haziran 2017 - Salı)
OSMAN GOCA (NAMIDİĞER KÖÇEK OSMAN) (27 Mayıs 2017 - Cumartesi)
ÖLÜM MELEĞİ (04 Mayıs 2017 - Perşembe)
BİR ÖKSÜZÜN ÖYKÜSÜ (28 Nisan 2017 - Cuma)
TEŞEKKÜRLER ERDOĞAN ve BAHÇELİ (18 Nisan 2017 - Salı)
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİ ve OYUM (14 Nisan 2017 - Cuma)
16 NİSAN BEKLENTİSİ (08 Nisan 2017 - Cumartesi)
AVRUPA "EVET" İÇİN ÇALIŞIYOR (17 Mart 2017 - Cuma)
SELİNTİ ve OSMAN GOCA (09 Mart 2017 - Perşembe)
AK PARTİ MHP ve OYUMUN RENGİ (19 Şubat 2017 - Pazar)
TEŞEKKÜRLER MEHMET TÜRE ve MEHMET CABBAR (08 Şubat 2017 - Çarşamba)
KARAMAN BEY´İN KOYNU ve VARYEMEZ (10 Ocak 2017 - Salı)
HALEP ORADA İSE ARŞIN BURADA (22 Aralık 2016 - Perşembe)
"EMEKLİLİK NASIL GİDİYOR" ARİF BEY? (15 Aralık 2016 - Perşembe)
ANEMURİUM (RÜZGARLI BURUN) (05 Aralık 2016 - Pazartesi)
"PERDENİN ARDI PERDE" (24 Ekim 2016 - Pazartesi)
BATAN GEMİNİN HİKAYESİ ve BABA (01 Ekim 2016 - Cumartesi)
ADAM OLMAK, AHLAK ve İKİ KURUŞLUK DEĞER (29 Ağustos 2016 - Pazartesi)
"BEN SENİ ATATÜRK´LE DÖVERİM" (03 Ağustos 2016 - Çarşamba)
DÜRÜSTLÜK ve RÜZGARLI SOKAK (13 Haziran 2016 - Pazartesi)
EĞİTİM HAYATIN TA KENDİSİDİR (02 Haziran 2016 - Perşembe)
NANKÖRLÜK ve BİR HİKAYE (03 Mayıs 2016 - Salı)
ANNE OLMAK ve EDİSON (11 Nisan 2016 - Pazartesi)
"ERDOĞAN GİTSİN" (21 Mart 2016 - Pazartesi)
DEĞİŞİM ve SOYADI MESELESİ (KÜKÜR - 4) (09 Mart 2016 - Çarşamba)
ÇÖP KAMYONU OLMAMAK/olmak (13 Ağustos 2015 - Perşembe)
AÇIK OY, BİZ BİZE SAYIM (30 Temmuz 2015 - Perşembe)
GENÇLİK YAŞLILIK ve ÖLÜM (20 Temmuz 2015 - Pazartesi)
ESKİYİ ÖZLEMEK VE BAYRAM (15 Temmuz 2015 - Çarşamba)
ALPER DURU ANAOKULU ve İNADINA SEVGİ (06 Temmuz 2015 - Pazartesi)
21 BAŞÖRTÜLÜ VEKİL ve RAVZA KAVAKÇI (25 Haziran 2015 - Perşembe)
OYUM KİME (01 Haziran 2015 - Pazartesi)
SİYASİLERİN UNUTULMAYAN GAFLARI (22 Mayıs 2015 - Cuma)
DOSTLUK VE AFFETMEK (13 Mayıs 2015 - Çarşamba)
POLİTİKA SİYASET VE AHLAK (05 Mayıs 2015 - Salı)
TANITIM VE ERDOĞAN SEVDALISI RABİA (23 Nisan 2015 - Perşembe)
8 HAZİRAN SABAHI "MİLLETÇE ALKIŞLIYORUZ" (18 Nisan 2015 - Cumartesi)
MERSİN`DE SİYASET (12 Nisan 2015 - Pazar)
MUHALEFET NE YAPAR? (02 Nisan 2015 - Perşembe)
"HALKIN VELİ`Sİ HAKKIN DELİSİ" (26 Mart 2015 - Perşembe)
TÜRKİYE DEYİNCE AKLA NE GELİR? (19 Mart 2015 - Perşembe)
DÜRÜST MÜSÜNÜZ? (06 Şubat 2015 - Cuma)
OSMANLICA YASAK MIYDI ACABA? (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
ANAMUR’UN EN KÖTÜ YANI ANTALYA’YA DÖNÜŞÜ (08 Aralık 2014 - Pazartesi)
MGK ve VESAYET REJİMİNE GERİ Mİ DÖNÜLÜYOR (12 Kasım 2014 - Çarşamba)
YANDAŞLIK VE TARAFSIZLIK (03 Kasım 2014 - Pazartesi)
YENİ TÜRKİYE VE DAVUTOĞLU (16 Ekim 2014 - Perşembe)
KEŞKEK (16 Ekim 2014 - Perşembe)
İKİ GÜNDÜZ BİR GECE KÖYÜMDE (09 Eylül 2014 - Salı)
MUZ LİFİ BOZYAZI'DA HAYAT BULUYOR (21 Ağustos 2014 - Perşembe)
SEVGİ VE BİR HİKAYE (12 Ağustos 2014 - Salı)
13 (ON ÜÇ) (31 Temmuz 2014 - Perşembe)
BAYRAM VE KUR'ANA DAVET (20 Temmuz 2014 - Pazar)
BİR YAZAN ADAMI KAYBETTİK (08 Temmuz 2014 - Salı)
BUGÜNÜN RAMAZANLARI BİR BAŞKA (03 Temmuz 2014 - Perşembe)
ANAMUR VE ANTALYA'DAN (28 Haziran 2014 - Cumartesi)
ANAMUR VE ANTALYA'DA TRAFİK (17 Haziran 2014 - Salı)
"HAVA YOLU HALKIN YOLU" (08 Haziran 2014 - Pazar)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (05 Haziran 2014 - Perşembe)
ANAMUR KÖYLERE HİZMET “37 KÖY ANAMUR” (03 Haziran 2014 - Salı)
DR. MUSTAFA ERİM VE OSMANLI KAZASI ANAMUR (26 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
ANAMUR TV

ÇOK YAKINDA!

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
DOLAR
5.6481
EURO
6.5039
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Mersin için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:06 07:46 12:54 15:27 17:45 19:12